Archive for the ‘Καταναλωτισμός’ Category

Κλείστε την τηλεόραση πριν αρρωστήσετε!

Tuesday, January 27th, 2009

 

Αν ψάξετε στο google το όνομα Oliver James μπορεί να πέσετε στο site του Oliver James, μαγαζάτορα ηλεκτρικών συσκευών στο Κing’s Road στο Chelsea του Λονδίνου. 

opulence.jpg

«Φανταστείτε την εικόνα» σας ψιθυρίζει «επιστρέψατε σπίτι μετά από μια κουραστική μέρα και χρειάζεστε χαλάρωση. Όπως μπαίνετε στο σπίτι σας πατάτε μερικά κουμπιά στην οθόνη αφής δίπλα στην πόρτα και αμέσως έχετε ένα σορό επιλογές… μουσική μπορεί να ακουστεί σε κάθε δωμάτιο.. μπορείτε να αναπαυθείτε μπροστά στο home cinema σας… Στυλ. Κομφόρ. Γούστο. Χλιδή… Oliver James.» 

 

Ο ομώνυμος Oliver James, ψυχολόγος και συγγραφέας, ο Dr. Oliver James, θα πρέπει να βλέπει αυτό το site και να σιγογελάει. Έχει αφιερώσει την ζωή του στο να πείσει πως ακριβώς αυτή η υλιστική «χλιδή» ή η εικόνα και ιδεοληψία αυτής της υλιστικής «χλιδής» μας κάνουν βαθιά δυστυχισμένους. Το λέει στο βιβλίο του «Affluenza» που παρουσιάστηκε το 2007, αλλά μόνο τώρα μετά την έξαρση της οικονομικοχρηματιστηριακής κρίσης είναι που το μετα-υλιστικό του μήνυμα φαίνεται όλο και πιο ρεαλιστικό. [Ο όρος «affluenza» είναι ο συνδυασμός των λέξεων affluence=αφθονία και influenza=γρίπη]. 

 

ΟΙ θέσεις του έχουν με λίγα λόγια ως εξής: στον οικονομικά αναπτυγμένο κόσμο η απόκτηση πλούτου, οικονομική ανταγωνιστικότητα, και η οργανωμένη πλεονεξία αντί να παράγουν ευτυχία μας οδεύουν προς το στρες και τις διανοητικές ασθένειες

 

Το καλό είναι πως η χρηματιστηριακή κρίση που βιώνουμε μπορεί να εξαφανίσει τον υλιστικό νεοφιλελευθερισμό. Θα υπάρξει βραχυπρόθεσμα στεναχώρια και ανησυχία για λεφτά και εργασία. Αλλά με λίγη τύχη λέει ο James, θα περάσουμε από το να έχουμε, στο να είμαστε (όπως το περιγράφει ο κορυφαίος ψυχολόγος του 20ου αιώνα Erich Fromm ) - δηλαδή από πλασματικές ανάγκες  σε πραγματικές ανάγκες. Οι καταναλωτές θα πάψουν να ασχολούνται με τις νέες επίπεδες τηλεοράσεις και θα αφοσιωθούν στα παιδιά τους.  

 

Συνέντευξη του Erich Fromm για το το να έχουμε και να είμαστε αναφερόμενος στον Karl Marx.

 

Ένα πράγμα που θα μας κάνει άμεσα πιο ευτυχισμένους, λέει ο James, είναι να πάψουμε να κοιτάμε τηλεόραση. Μελέτες δείχνουν πως όσες πιο πολλές ώρες καθόμαστε μπροστά στην μικρή οθόνη, τόσο πιο δυστυχισμένοι γινόμαστε. Η τηλεόραση ενθαρρύνει τις ανησυχίες μας και εμφανίζει μοντέλα «της επιτυχίας», τα οποία μας κάνουν να νοιώθουμε χειρότερα για το εαυτό μας. Μέσω της τηλεόραση αντικρίζουμε αγαθά που δεν έχουμε, πρότυπα τα οποία δεν μπορούμε να φτάσουμε και ένα γκλάμουρ που είναι αδιανόητο για την πεζή ζωή μας. Ο James μας λέει να διαβάσουμε το βιβλίο του Aric Sigman «Remotely Controlled» [τηλεκατευθυνόμενοι] για να μάθουμε τα πιο τοξικά αποτελέσματα της τηλεόρασης. Συστήνει επίσης το βιβλίο του Tom Hodgkinson «How To Be Idle», [πώς να κάνεις τίποτα], που δεν είναι βέβαια η εξύμνηση της τεμπελιάς αλλά η προτροπή για μια ευτυχισμένη, χαλαρή και δημιουργική χρησιμοποίηση του χρόνου. 

retro-tv.jpg

Όλο και πιο μεγάλος αριθμός ανθρώπων αρνούνται να δουλεύουν με εξαντλητικό ωράριο προκειμένου να ανέλθουν στην ιεραρχία και προτιμούν έναν μέτριο μισθό με περισσότερο ελεύθερο χρόνο

 

Η ανεξέλεγκτη βουλιμία για περισσότερα αγαθά που οδηγεί στην υπερκατανάλωση κάνει τους σύγχρονους ανθρώπους να δουλεύουν περισσότερο, για να κερδίζουν περισσότερα και να καταναλώνουν ακόμη πιο πολλά αγαθά που τους παρουσιάζονται κυρίως μέσω της τηλεόρασης. 

 

Με την αύξηση των τιμών των τροφίμων, τις επιπτώσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, την ανασφάλεια της εργασίας και τον τρόμο κατάρρευσης της αγοράς των ακινήτων, ποιος δεν θα ήθελε να βρει τρόπους ώστε να ζει καλύτερα με όσο το δυνατόν λιγότερα χρήματα;  

 

Κλείστε την τηλεόραση!

 

 

 

  

 Ο Oliver James μιλάει για την «affluenza».   

Το BLOG <<Ποιότητα Ζωής>> για την ΕΚΠΟΙΖΩ συντάχτηκε από τον Χαράλαμπο Φωκά.

The Blog “Quality of Life” for the Consumers’ Association EKPIZO was written by Caralampo Focas. 

Ακρίβεια και η Ελληνική οικονομία

Tuesday, June 24th, 2008

 

images-3.jpeg

Ο «Γκρινιάρης» μας έστειλε ένα κείμενο προβληματισμού για την ακρίβεια και για τις πρόσφατες παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις. Μας κάνει και μερικές καίριες ερωτήσεις κλειδί για το πως μπορεί να καταπολεμηθεί η ακρίβεια

 

Σήμερα προβάλουμε αυτό το κείμενο και σας καλούμε να μας απαντήσετε με τις δικές σας σκέψεις, παρατηρήσεις ή σχόλια

 

 

Η παγκόσμια οικονομία και ο πληθωρισμός

 

Οι ΗΠΑ εμφανίζουν ένα διπλό έλλειμμα (δημοσιονομικό και εμπορικού ισοζυγίου - το οποίο είναι και το σοβαρότερο) τα οποία πρέπει να χρηματοδοτούν συνεχώς  από εισροές ξένων κεφαλαίων. Το γεγονός αυτό δημιουργεί μόνιμη πίεση στο νόμισμα τους (υποτίμηση Δολαρίου). Η υποτίμηση του Δολαρίου είναι παράγοντας που πιέζει ανοδικά τις τιμές των διεθνών εμπορευμάτων (commodities).  

 

nrock118.jpg

Ο παγκόσμιος χρηματοπιστωτικός τομέας υποφέρει από τις ακρότητες που δημιούργησε με την χορήγηση δανείων σε αφερέγγυους δανειζομένους (subprime loans) και την, σε δεύτερη φάση, χωρίς όρια μόχλευση των προϊόντων αυτών (τιτλοποίηση των αρχικών δανείων και επαναχρηματοδότηση σε δανειζομένους ολοένα υψηλότερου πιστωτικού κινδύνου). Σημαντικές Τράπεζες, σαν την Northern Rock στην Μεγάλη Βρετανία, βρέθηκαν στα όρια της πτώχευσης και  διασώθηκαν χάρη στη συντονισμένη παρέμβαση των Κεντρικών Τραπεζών. Παράλληλα οι Κεντρικές Τράπεζες τροφοδότησαν, και τροφοδοτούν, τις αγορές με σημαντικά ποσά ρευστότητας. Η ρευστότητα αυτή (που δημιούργησε σημαντική υποβάθμιση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου τους -τουλάχιστον για το Fed) και η πολιτική των αρνητικών επιτοκίων (σε σχέση με τα τρέχοντα επίπεδα του πληθωρισμού), δημιουργεί την αίσθηση στις αγορές ότι οι Κεντρικές Τράπεζες έχουν εξαντλήσει το οπλοστάσιο τους σε περίπτωση που κληθούν να αντιμετωπίσουν μία επόμενη χρηματοοικονομική κρίση και εντείνει περαιτέρω το κλίμα αβεβαιότητας

 

Οι συνεχώς διευρυμένες εσωτερικές αγορές (αστικοποίηση) χωρών όπως η Κίνα και η Ινδία καθώς και χωρών της Λατινικής Αμερικής, δημιουργεί επιπλέον πίεση στις τιμές των διεθνών εμπορευμάτων. Επίσης, χώρες - παραγωγοί των εμπορευμάτων αυτών (πχ Βραζιλία, Ρωσία) γνωρίζουν έκρηξη της οικονομικής τους δραστηριότητας (λόγω των υψηλών τιμών που απολαμβάνουν) και  απορροφούν ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες των προϊόντων αυτών (εσωτερική κατανάλωση). 

 

Δεν υπάρχουν ενδείξεις μείωσης της παγκόσμιας κατανάλωσης ενεργειακών προϊόντων από τις υψηλότερες τιμές που έχουν παγιωθεί. Έχουμε μείωση του ρυθμού αύξησης της ζήτησης.

 

Οι παράγοντες που προαναφέρθηκαν (υψηλή ρευστότητα, αύξηση τιμών πρώτων υλών, αβεβαιότητα) τροφοδοτεί τον παγκόσμιο πληθωρισμό και εντείνει το κλίμα περαιτέρω πληθωριστικών προσδοκιών

 

 

Ελληνική συγκυρία

 

22.jpg

Βασικά προβλήματα της Ελληνικής οικονομίας είναι :

  • Το υψηλό επίπεδο του Δημοσίου Χρέους και το κόστος εξυπηρέτησης του (και μάλιστα σε ένα περιβάλλον όπου τα μακροχρόνια επιτόκια έχουν ανοδικές τάσεις- επιβαρύνοντας μελλοντικά το κόστος αναχρηματοδότησης του) και 
  • Το υψηλό έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου. (Σημειώνεται ότι επί εποχής Δραχμής σοβαρά ελλείμματα του ισοζυγίου δημιουργούσαν επιθέσεις στο νόμισμα και λειτουργούσαν σαν παράγοντας λήψης, βραχυχρόνιων έστω, μέτρων

Η Κυβέρνηση συγκαλύπτει και υποβαθμίζει το μέγεθος των προβλημάτων αυτών. Εάν συνεκτιμηθούν το κόστος εξυπηρέτησης του Δημοσίου χρέους και οι ανελαστικές δαπάνες του Προϋπολογισμού (πχ συντάξεις) θα πρέπει να τεθεί σοβαρά σε αμφιβολία η δυνατότητα άσκησης ουσιαστικής οικονομικής πολιτικής. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το υψηλό επίπεδο της  έμμεσης φορολογίας στο ελληνικό φορολογικό σύστημα, θα πρέπει να προβληματίσει για τη σκοπιμότητα και τη σοβαρότητα αιτημάτων για τη λήψη «μέτρων ανακούφισης των λαϊκών στρωμάτων».

 

Ανασταλτικός παράγοντας για την ανάπτυξη της οικονομίας παραμένει το μεγάλο ποσοστό συμμετοχής του ευρύτερου Δημόσιου τομέα στο Α.Ε.Π. σε συνδυασμό με την χαμηλή παραγωγικότητα του και τα φαινόμενα γραφειοκρατίας και διαφθοράς

 

Το ασφαλιστικό σύστημα νοσεί σοβαρά και μέτρα όπως αυτά που πάρθηκαν πρόσφατα μπορούν να βελτιώσουν, οριακά μόνο, την κατάσταση του. Η διαχείριση του συστήματος και των αποθεματικών του χαρακτηρίζονται από κακοδιοίκηση και γίνονται με πλήρη αδιαφάνεια

 

 

Προβληματισμοί - Ερωτήματα

images.jpeg

  • Η ανατίμηση των τιμών του πετρελαίου είναι «ευχή ή κατάρα;» . Είναι ακριβή η αμόλυβδη των 1,30 ευρώ; Είναι σκόπιμη η διεκδίκηση μέτρων τύπου «επιδόματος θέρμανσης» ή «επιδότησης καυσίμων»;  

Ενδεχόμενη μείωση των φόρων επί των καυσίμων μήπως απλά διευκολύνει τους καταναλωτές να διατηρήσουν το ίδιο επίπεδο κατανάλωσης

 

Πιες είναι οι επιπτώσεις της ανελέητης κατανάλωσης βενζίνης στην υπερθέρμανση του πλανήτη μας; 

 

  • Ποια είναι η βαρύτητα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας; Αποτελούν πανάκεια; Σημειώνεται ότι σήμερα δεν μπορούν να λειτουργήσουν παρά μόνο σε περιβάλλον υψηλών επιδοτήσεων.  
  • Η ανατίμηση των τιμών των πρώτων υλών μπορεί εύκολα να αποδοθεί/εξηγηθεί με επίκληση του ρόλου των «κερδοσκόπων». Μήπως το φαινόμενο έχει βαθύτερες ρίζες; H πίεση του βιοτικού επ

Ξέφρενος καταναλωτισμός

Thursday, May 8th, 2008

 

Στην τελευταία καταχώρηση αυτού του blog για το «Εικονικό νερό» κάναμε λόγο για την εικοσαετή δράση της ΕΚΠΟΙΖΩ για τον αγώνα της εναντίον του ξέφρενου καταναλωτισμού. Αυτή η συνεχής και εναγώνια προσπάθεια έλκεται κατεξοχήν από τον αλόγιστο τρόπο που αναπτύσσεται η αγοραστική μας συμπεριφορά ως καταναλωτών, με αναπανόρθωτες επιπτώσεις στο περιβάλλον, στην υγεία, την οικονομία, την κοινωνία, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, θα επιφέρουν την οικολογική και όχι μόνο καταστροφή ολόκληρου του πλανήτη μας.

 

Η ΕΚΠΟΙΖΩ, που με τις αδιάλλειπτες πράξεις και αγώνες της ανά τον χρόνο αποδεικνύεται όχι μόνο δραστήρια, αλλά και αποτελεσματική, μέσω της φιλοσοφίας της, προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης που είναι βιώσιμο και οικολογικά προσανατολισμένο.

 

Το φιλμάκι που μπορείτε να δείτε παρακάτω (αν και απευθύνεται σε Αμερικάνικο κοινό), δείχνει πως επιδρά η αλόγιστη κατανάλωση στο περιβάλλον και γενικότερα στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Το φιλμάκι μπορείτε να το δείτε και στο: http://www.storyofstuff.com/

 

 

Αλλά πιο είναι το μοντέλο που προτείνεται;

 

Είναι ένα μοντέλο μετα-υλιστικό.

 

Ο μετα-υλισμός είναι μια οικονομική φιλοσοφία που τονίζει την ποιότητα της ζωής και των περιβαλλοντικών ζητημάτων σε αντίθεση με τις υλιστικές οικονομικές φιλοσοφίες που έχουν ως στόχο την απόκτηση όλο και μεγαλύτερου εισοδήματος, όλο και περισσότερων υλικών αγαθών.

 

Οι μετα-υλιστές δίνουν προτεραιότητα σε αξίες, όπως, η κυριαρχία των ιδεών έναντι του χρήματος, η διατήρηση ενός καθαρού και υγιούς περιβάλλοντος - επιτεύξιμες βέβαια μόνο μέσω ενός ενεργού πολίτη -, παρά σε αξίες που συνδέονται με τη φιλοσοφία της συνεχούς οικονομικής ανάπτυξης (μεγέθυνση),της ισχυρής εθνικής άμυνας, κλπ.

 

Αυτό φέρνει στο προσκήνιο την ιδέα της «νέας οικονομίας» που αναπτύχθηκε στη δεκαετία του ‘90. Ο όρος «μετα-υλισμός» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον πολιτικό επιστήμονα Ronald Inglehart το 1970.

 

Μια από τις κύριες υποθέσεις του ήταν ότι οι άνθρωποι δίνουν μεγάλη προτεραιότητα στα πράγματα, τα οποία στερήθηκαν στα νιάτα τους. Επομένως, ο Inglehart υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι που μεγάλωσαν μετά από το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο έχουν γενικά έναν πιο μετα-υλιστικό προσανατολισμό από τους ανθρώπους που μεγάλωσαν πριν, επειδή δεν μεγάλωσαν σε περίοδο υλικής στέρησης.

 

Αν αυτή η υπόθεση είναι σωστή, στην Ελλάδα η μετα - υλιστική θεώρηση θα είναι αρκετά νεότερο φαινόμενο, αφού η υλική ευημερία εμφανίστηκε στην χώρα μας με καθυστέρηση κάποιων 10ετιών μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 

Μετά δε από την υλική ευημερία, που ακόμη βιώνεται σε κάθε κοινωνία σήμερα με τον ξέφρενο καταναλωτισμό και την απληστία των ανθρώπων για τον κορεσμό των πραγματικά πλασματικών αναγκών τους έρχεται βέβαια η αναζήτηση μιας καλύτερης ποιότητας ζωής, απαγκιστρωμένης από αυτόν τον ξέφρενο καταναλωτισμόΠλέον ερχομαστε αντιμέτωποι με τις καταστροφικές επιπτώσεις του, μεταφραζόμενες παγκοσμίως στις τεράστιες κλιματικές, οικολογικές, κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές, που ήδη βιώνουμε και που πιθανότατα μας οδηγούν σε ταξίδι χωρίς επιστροφή, αν δεν γίνει κτήμα μας μια κουλτούρα οικολογικά προσανατολισμένη.

 

Και όπως συχνά κάνουμε σε αυτό το blog, και πάλι θα φιλοξενήσουμε ένα χιουμοριστικό βίντεο - αυτή την φορά ένα μιούζικαλ για τον καταναλωτισμό!

 

   

Το Blog «Ποιότητα Ζωής» συντάχτηκε από τον Χαράλαμπο Φωκά, για την ΕΚΠΟΙΖΩ.

 

The blog “Quality of Life” was written by Caralampo Focas, for the consumers’ association EKPIZO.

Εικονικό νερό

Sunday, April 20th, 2008

oeaeoe_oenoe_oeeoenoe_oeaoe_.jpg

‘Όποιος παρακολουθεί το blog της ΕΚΠΟΙΖΩ «Ποιότητα Ζωής» και έχει δει στην κύρια ιστοσελίδα (ekpizo.gr) το ρεπορτάζ της ημερίδας για τα είκοσι χρόνια της οργάνωσης, θα έχει αντιληφθεί πόσο αγωνίζεται εναντίον του ξέφρενου καταναλωτισμού και υπέρ της ορθολογικής χρήσης των υδατικών πόρων. Σε αυτό το blog έχουμε θίξει θέματα όπως η απειλή της λειψυδρίας, ο υπερκαταναλωτισμός, τα μολυσμένα νερά του Ασωπού ποταμού και το εμφιαλωμένο νερό

 

oe_oe_oeaoe_.jpg

Όταν (με την ευκαιρία της παγκόσμιας ημέρας νερού) μιλήσαμε για την απειλή της λειψυδρίας, είπαμε ότι η αλόγιστη χρήση του νερού έχει αρνητικές επιπτώσεις στα φυσικά αποθέματά του και η  ΕΚΠΟΙΖΩ  προτείνει  τρόπους για την εξοικονόμησή του. Το νερό δεν καταναλώνεται μόνο με απ’ ευθείας ιδιωτική χρήση (κάνοντας ντους ή πλένοντας τα πιάτα κλπ), αλλά είναι απαραίτητο στοιχείο για την παραγωγή κάθε προϊόντος, που καταναλώνουμε. Μερικά προϊόντα χρειάζονται περισσότερο νερό. Έτσι εισάγουμε την έννοια του “εικονικού νερού”. 

 

Στο πλαίσιο της αυξανόμενης συνειδητοποίησης της σημασίας της αειφορικής διαχείρισης του νερού στον σύγχρονο κόσμο, όπως αποτυπώθηκε σε μια σειρά από διεθνείς διασκέψεις  ιδρύθηκε με απόφαση της 31ης γενικής διάσκεψης της UNESCO τον Νοέμβρη του 2001, το Institute for Water Education, με σκοπό να συμβάλλει στην διάδοση της αυξανόμενης γνώσης στον τομέα του νερού στα 190 κράτη μέλη της. Το Ινστιτούτο αυτό υλοποιεί από δεκαετίας ένα πρόγραμμα, μέσα από το οποίο διαδόθηκαν στην επιστημονική κοινότητα δυο δυναμικές έννοιες, που στην χώρα μας παραμένουν  άγνωστες. Η έννοια του «αποτυπώματος νερού» (water footprint) και αυτή του εικονικού νερού (virtual water)

 

Το αποτύπωμα νερού ενός ατόμου, μιας επιχείρησης ή ενός έθνους ορίζεται ως ο συνολικός όγκος γλυκού νερού, που καταναλώνεται από το άτομο, την επιχείρηση ή το έθνος προκειμένου να παράγει τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες, που καταναλώνει κατά την διάρκεια ενός έτους.

 

Για να αποκτήσουμε μια αίσθηση της ποσότητας του εικονικού νερού για διάφορα προϊόντα, ας δούμε ενδεικτικά ότι κατά μέσο όρο για ένα ποτήρι γάλα (200 ml) απαιτούνται 200 λίτρα νερού, για ένα βαμβακερό φανελάκι 2000 λίτρα και για ένα ζευγάρι δερμάτινα παπούτσια 8000 λίτρα. 

 

 

Προϊόν

Περιεκτικότητα   εικονικού νερού (λίτρα) 

 1 ποτήρι μπύρας (250 ml)

 75

 1 ποτήρι γάλα (200 ml)

200

 1 ποτήρι κρασί (125 ml)

120

 1 ποτήρι χυμού πορτοκάλι (200 ml) 

170

 1 φραντζόλα ψωμί (700 γρ.)

930

 1 πατάτα (100 γρ.)

25

 1 ντομάτα (70 g)

13

 1 μήλο (100 γρ.)

70

 1 σακούλα πατατάκια (200 g)

185

 1 αυγό (40 g)

135

 1 χάμπουργκερ (150 g)

2400

 1 κόλα χαρτί Α4 

10

 1 ένα βαμβακερό φανελάκι (250 γρ.)

2000

 1 ζευγάρι δερμάτινα παπούτσια

8000

 

Ως καταναλωτές όμως τι μπορούμε να κάνουμε; Ένα από τα πιο σημαντικά βήματα είναι να μειώσουμε την κατανάλωση κρέατος, και να επιστρέψουμε στις Μεσογειακές διατροφικές μας συνήθειες. Μπορούμε, επίσης να αγοράζουμε μεταχειρισμένα ρούχα, που έχουν κιόλας αποσβέσει το εικονικό τους νερό. 

 

water_poster.jpg

http://www.traumkrieger.de/virtualwater/

 

 

 

 Το Blog <<Ποιότητα Ζωής>> συντάχτηκε από τον Χαράλαμπο Φωκά, για την ΕΚΠΟΙΖΩ.  

 

The Blog “Quality of Life” was written by Caralampo Focas, for the consumers’ association EKPIZO.  

 

 

 

Καταναλώνω, άρα υπάρχω

Sunday, March 16th, 2008

babel.JPG

Το 2008, η ΕΚΠΟΙΖΩ  ( Ένωση Καταναλωτών η “Ποιότητα της Ζωής) γιορτάζει τα 20 χρόνια της λειτουργίας της, ως μία από τις πιο δραστήριες οργανώσεις καταναλωτών στην Ελλάδα. Η ΕΚΠΟΙΖΩ προέρχεται από την ΕΠΟΙΖΩ - Ένωση για την “Ποιότητα της Ζωής” - μια επίσης μη κυβερνητική και μη κερδοσκοπική οργάνωση με ευρύ πεδίο δραστηριοτήτων που εκτείνονται από τις περιβαλλοντικές, έως τις κοινωνικές και πολιτιστικές. Στα καταναλωτικά θέματα δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα και η βαθμιαία ανάπτυξη αυτού του τομέα κατέληξε στην ίδρυση της ΕΚΠΟΙΖΩ, το 1988. 

 

Μέσα σ’αυτά τα 20 χρόνια που πέρασαν, η Ελλάδα έχει αλλάξει και έτσι έχει αλλάξει και ο καταναλωτισμός στην χώρα μας. Από μια αναπτυσσόμενη χώρα, η Ελλάδα είναι πια μια από τις πλουσιότερες χώρες του πλανήτη μας. Πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Tαμείου την κατατάσσει, ως το 18ο πιο πλούσιο κράτος στον κόσμο (μετρημένο σε μονάδες του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος, ανά κεφαλή, σε αγοραστικές τιμές του 2007). Αν εξαιρέσουμε τις μικρές πόλεις-κράτοι, σαν την Σιγκαπούρη ή το Κατάρ, τότε η Ελλάδα αναβαίνει στην 13η θέση. 

 

consumerism.jpg

Στην δύση (συμπεριλαμβανόμενης και της Ελλάδας), η μαζική κατανάλωση αντικαθιστά πια πολιτικά και θρησκευτικά πιστεύω, έχοντας γίνει μία νέα ιδεολογία. Το υπαρξιακό ρητό του 17ου αιώνα του Γάλου φιλόσοφου Ρενέ Ντεκάρτ (Καρτέσιος), “Σκέφτομαι, άρα υπάρχω” (cogito, ergo sum) αντικαταστάθηκε από το κυνικότατο “Καταναλώνω, άρα υπάρχω” (consumo, ergo sum). 

 

Αυτός ο ξαφνικός πλουτισμός έφερε και ένα ξέφρενο καταναλωτισμό που έχει αλλάξει τις συνήθειες και την συμπεριφορά μας. Ο αλόγιστος καταναλωτισμός  έχει αλλάξει ακόμη και την διατροφή. Από λιτή, παραδοσιακή, μεσογειακή σε εύκολη, γρήγορη, πλαστική. Διατροφή, που βασίζεται στην κατάχρηση λιπαρών, κυρίως ζωικής προέλευσης, στην υπερκατανάλωση σακχάρων, στην υπερκατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών και άρα στην κατανάλωση προπαρασκευασμένων βιομηχανοποιημένων τροφίμων. Το αποτέλεσμα: παχυσαρκία, διαβήτης και άλλες ασθένειες που πλήτουν ακόμη και μικρά παιδιά. 

 

Η υπερκατανάλωση στην χώρα μας βαδίζει χέρι χέρι με την  εμφανή κατανάλωση (conspicuous consumption) και την κατασπάταλη κοινωνία (throw away society). 

 

Η εμφανής κατανάλωση (όρος που ανέπτυξε ο Νορβηγοαμερικανός οικονομολόγος Thorstein Veblen το 1899) είναι η αφειδής κατανάλωση προϊόντων και υπηρεσιών για την προβολή του (νέου) πλούτου. Μια έννοια που χαρακτηρίζει άψογα τον νεοέλληνα. Πόσα 4 χ 4 τζιπάκια κυκλοφορούν στις πόλεις μας για να επιδείξουν το πολύ χρήμα που διαθέτουν οι ιδιοκτήτες τους; 

 

1178475329.jpg

 

Η κατασπάταλη κοινωνία χαρακτηρίζεται από την συσσώρευση άχρηστων αγαθών ή προϊόντων που σύντομα θα χρειαστούν να αντικατασταθούν. Πόσες συσκευές κινητών τηλεφώνων (που χρησιμοποιούνται ή μη) έχει κάθε νοικοκυριό; 

 

Εμείς γιατί αντιδρούμε στην υπερκατανάλωση; 

  • Η υπερκατανάλωση απαιτεί όλο και περισσότερη παραγωγή ενέργειας που υπερθερμαίνει τον πλανήτη μας.
  • Η υπερκατανάλωση παράγει όλο και περισσότερα σκουπίδια. 
  • Η υπερκατανάλωση σπαταλάει τους φυσικούς μας πόρους. 
  • Η υπερκατανάλωση μέσω μιας “μεταλλαγμένης” αχόρταγης διατροφής καταστρέφει την υγεία μας. 
  • Για να “συντηρήσουμε” την υπερκατανάλωση, απαιτείται ο τρίτος κόσμος να παράγει όλο και φθηνότερα προϊόντα για την κατανάλωση μας. 
  • Μας κάνει σκλάβους πλασματικών επιθυμιών. 
  • Δεν μας “ανεβάζει” την ποιότητα ζωής. 

Η ΕΚΠΟΙΖΩ, από την συγκρότησή της, τίθεται κατά της υπερκαταναλωτικής συμπεριφοράς, η οποία υποβαθμίζει καθημερινά τη ζωή όλων μας, ανεξαρτήτως ηλικίας, αλλά και οικονομικής και κοινωνικής θέσης. 

Ας ενώσουμε τις δυνάμεις μας! 

 

 Μια σειρά από 4 βίντεο για τον καταναλωτισμό, του BBC, που παρουσιάζονται από τον οικολόγο ακτιβιστή Jonathon Porrit. 

    

 Το Blog <<Ποιότητα Ζωής>> συντάχτηκε από τον Χαράλαμπο Φωκά, για την ΕΚΠΟΙΖΩ 

The Blog “Quality of Life’ was written by Caralampo Focas, for the consumers’ association EKPIZO.