ekpizo.gr/blog

Αρχίζει στην Κοπεγχάγη η Παγκόσμια Διάσκεψη για τις Κλιματικές Αλλαγές. Όλη η ανθρωπότητα απειλείται από την ραγδαία αλλαγή του κλίματος που προκαλείτε από την αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρά μας. Εμείς σαν καταναλωτές είμαστε αυτοί που με την κατανάλωση ενέργειας προκαλούν την κλιματική αλλαγή και ταυτόχρονα είμαστε και θύματα των καταστροφικών επιπτώσεων αυτής της αλλαγής του κλίματος. Περισσότερο από μας, θύματα θα είναι τα παιδιά και τα εγγόνια μας.

Εμείς σαν καταναλωτές, και σαν οργάνωση καταναλωτών (η ΕΚΠΟΙΖΩ) και με τις διεθνείς οργανώσεις, σαν την Consumers’ International (της οποίας η ΕΚΠΟΙΖΩ είναι ενεργό μέλος) θα παραβρεθούμε στην Κοπεγχάγη για να πείσουμε τις κυβερνήσεις μας να πάρουν τα αναγκαία και τολμηρά μέτρα ώστε να αποφευχθούν οι χειρότερες επιπτώσεις.

Στην Ελλάδα, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις WWF και Greenpeace έχουνε στήσει μια ιστοσελίδα «Είμαστε μαζί για το κλίμα» για να να σταματήσουμε τις καταστροφικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Τα ανεπτυγμένα κράτη πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές τους κατά 40% έως το 2020 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Η οργανώσεις αυτές μέσω της ιστοσελίδας τους μαζεύουν υπογραφές για να πιέσουν τους πολιτικούς μας να πάρουν αποφασιστικές θέσεις υπέρ της ανατροπής της κλιματικής αλλαγής. Αυτό το blog τους υποστηρίζει και σας καλεί να υπογράψετε και εσείς.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ με τους αγώνες της προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης που είναι βιώσιμο και οικολογικά προσανατολισμένο. Σε ένα παλαιότερο posting σε αυτό το blog είχαμε παρουσιάσει και ένα φιλμάκι που δείχνει πως επιδρά η αλόγιστη κατανάλωση στο περιβάλλον και γενικότερα στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Κυκλοφορεί ένα νέο φιλμάκι για το κίνδυνο του ενέχει το προτεινόμενο μέτρο εμπορεύσιμης ατμοσφαιρικής ρύπανσης που θα προταθεί σαν λύση στην συνάντηση της Κοπεγχάγης. Δείτε το:

Και τελευταία θα θέλαμε να σας παρουσιάσουμε δύο από τα πιο επιτυχημένα βιντεάκια της Greenpeace σχετικά με την αδράνεια μπροστά στους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής.

Οι αιγιαλοί και οι παραλίες ανήκουν στο Δημόσιο, το οποίο τα προστατεύει και τα διαχειρίζεται. Συνέπεια του κοινόχρηστου χαρακτήρα τους είναι η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών και η ακώλυτη χρήση τους αλλά και η απαγόρευση της αποκλειστικής χρήσης τους μόνο από περιορισμένο αριθμό πολιτών.

Όμως, αν και είναι αγαθά εκτός οικονομικής συναλλαγής, αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο σκληρής οικονομικής εκμετάλλευσης μεταξύ Δημοσίου και επιχειρηματιών που επιδιώκουν να πλουτίσουν σε βάρος του κοινωνικού συνόλου, εκμεταλλευόμενοι ένα κοινό αγαθό. Παράδειγμα αποτελεί και η πρόσφατη κοινή υπουργική απόφαση της 29.04.2009 (ΦΕΚ Β’ 792), η οποία καταργεί τον κοινόχρηστο χαρακτήρα των αιγιαλών, καθώς προβλέπεται η απευθείας παραχώρηση της χρήσης τους σε ιδιώτες από τους τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, χωρίς καμία προηγούμενη έγκριση από τα Υπουργεία Οικονομικών και Εσωτερικών, όπως και ίσχυε.

Συνέπεια της αλόγιστης οικονομικής εκμετάλλευσης των παραλιών με την παραχώρηση της χρήσης τους σε ιδιώτες επιχειρηματίες είναι η ασύδοτη οικονομική εκμετάλλευση των λουομένων με την πληρωμή αντιτίμου για την είσοδο, αλλά και για την χρήση ομπρέλας και ξαπλώστρας, η αισθητική υποβάθμιση και αλλοίωση του περιβάλλοντος, ενώ συχνή είναι η διατάραξη σπάνιων οικοσυστημάτων. Επιπλέον, πολλές είναι οι καταγγελίες σχετικά με την έλλειψη καθαριότητας στις παραλίες που εκμεταλλεύονται ιδιώτες, καθώς δεν υπάρχουν κάδοι απορριμμάτων, αλλά ούτε και τουαλέτες ή όπου υπάρχουν είναι δυσπρόσιτες.

Εδώ πρέπει να σημάνουμε την μεγάλη προσπάθεια που κάνει η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης με το πρόγραμμα Γαλάζιες Σημαίες για την αναβάθμιση των παραλιών και την τήρηση ενός μίνιμουμ επιπέδου ασφάλειας, καθαριότητας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.

Η «Γαλάζια Σημαία», είναι σύμβολο ποιότητας σε περίπου 40 χώρες σήμερα και απονέμεται με συγκεκριμένα κριτήρια σε οργανωμένες ακτές. Το 2009 η Ελλάδα έχει 425 βραβευμένες ακτές που κέρδισαν τη «Γαλάζια Σημαία».

Για να κερδίσει μια ακτή τη Γαλάζια Σημαία πρέπει να πληροί αυστηρά κριτήρια που σχετίζονται με:

• Ποιότητα νερών κολύμβησης
• Καθαριότητα της ακτής
• Περιβαλλοντική διαχείριση, εκπαίδευση και πληροφόρηση
• Ασφάλεια, ναυαγοσωστικά και πρώτες βοήθειες

Τι πρέπει να γνωρίζουμε όταν επισκεπτόμαστε παραλίες :

•  Η χρέωση για τη χρήση ομπρέλας και ξαπλώστρας θα πρέπει να είναι αναρτημένη σε τιμοκατάλογο σε εμφανές σημείο.
• Θα πρέπει να εκδίδεται απόδειξη παροχής υπηρεσιών.

Ναυαγοσώστες 

Σύμφωνα με το Π.Δ. 23/2000, οι εκμεταλλευόμενοι λουτρικές εγκαταστάσεις, δηλ. κατάλληλα οργανωμένους χώρους του αιγιαλού ή της παραλίας στον οποίο οι λουόμενοι εισέρχονται με καταβολή αντιτίμου, υποχρεούνται κατά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο και ώρες από 10:30 έως 17:30 να προσλαμβάνουν ικανό αριθμό ναυαγοσωστών.

Ναυαγοσώστης είναι ο απόφοιτος σχολής ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης, εφοδιασμένος με άδεια της οικείας Λιμενικής Αρχής σε ισχύ, ο οποίος ασκεί κατ’ επάγγελμα τις παρακάτω υπηρεσίες :

•  Κάθε ναυαγοσώστης ελέγχει έκταση ακτής σε ακτίνα 300 μέτρων από ειδικό βάθρο (παρατηρητήριο), η θέση του οποίου πρέπει να είναι τέτοια ούτως ώστε να διασφαλίζεται ο έλεγχος και η τέλεια κατόπτευση με στόχο την άμεση παροχή βοήθειας σε κινδυνεύοντες.
•  Ο ναυαγοσώστης πρέπει να είναι εφοδιασμένος με μικρό μηχανοκίνητο σκάφος, σωσίβιο, σανίδα διάσωσης, φορητό φαρμακείο και λοιπό διασωστικό εξοπλισμό.
• Ο ναυαγοσώστης οφείλει να είναι σε ετοιμότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του, να παρακολουθεί τους λουόμενους είτε από το βάθρο του, είτε περιπολώντας με σωστική λέμβο κωπηλατώντας κοντά στο χώρο των λουομένων και να μην εκτελεί άλλη παράλληλη εργασία.

Ταχύπλοα σκάφη και λοιπά θαλάσσια μέσα αναψυχής 

• Όταν υπάρχουν λουόμενοι σε μία παραλία, απαγορεύεται η κίνηση μηχανοκίνητων σκαφών και θαλάσσιων μέσων αναψυχής (θαλάσσιο σκι, αλεξίπτωτο, έλκηθρο, δακτυλίδι) σε απόσταση μικρότερη των 100 μέτρων από τις σημαδούρες που δηλώνουν το σύνηθες σημείο όπου φτάνουν οι κολυμβητές. Αν δεν υπάρχουν σημαδούρες, τότε απαγορεύεται η κίνησή τους σε απόσταση μικρότερη από 200 μέτρα από το σύνηθες σημείο που φτάνουν οι λουόμενοι. Αν δεν υπάρχουν λουόμενοι, απαγορεύεται η κίνηση τους σε απόσταση μικρότερη των 200 μέτρων από την ακτή. Σε κάθε περίπτωση, η ταχύτητα δεν θα πρέπει να ξεπερνά τους 5 κόμβους.
• Ειδικά για τα θαλάσσια μοτοποδήλατα (jet ski), τα όρια αντιστοιχούν ως εξής : 100 μέτρα από τις σημαδούρες, 300 μέτρα από το σύνηθες σημείο των κολυμβητών αν δεν υπάρχουν σημαδούρες και 500 μέτρα από την ακτή, αν δεν υπάρχουν κολυμβητές. Επιπλέον η κυκλοφορία τους απαγορεύεται κατά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο, Αύγουστο, και Σεπτέμβριο μεταξύ των ωρών 14:00 και 17:00. Τέλος, δεν επιτρέπεται να φέρουν εξωτερικούς έλικες.
• Τα wind surf πρέπει να κινούνται έξω από τις σημαδούρες ή 200 μέτρα από το σύνηθες σημείο των κολυμβητών. Κατά την είσοδο και έξοδο προς και από την θάλασσα, οι επιβαίνοντες είναι υποχρεωμένοι να τηρούν την πρέπουσα επιμέλεια και προσοχή ώστε να αποφεύγεται η παρενόχληση των λουομένων.
• Οι υπεύθυνοι των λουτρικών εγκαταστάσεων είναι υποχρεωμένοι να επισημαίνουν τα όρια μέχρι τα οποία φτάνουν συνήθως κολυμπώντας οι λουόμενοι με την τοποθέτηση, κατά τις υποδείξεις της Λιμενικής Αρχής, σειράς ευδιάκριτων πλωτών σημαδούρων χρώματος κίτρινου, σχήματος σφαιρικού.
•  Για την προστασία των λουομένων οι εκμισθωτές των μηχανοκίνητων θαλάσσιων μέσων αναψυχής είναι υποχρεωμένοι να οριοθετούν δίαυλο (διάδρομο) πλάτους 7 μέχρι 15 μέτρων και μήκους σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες και ιδιομορφίες κάθε περιοχής.
•  Η εκκίνηση / επιστροφή μηχανοκίνητων γενικά μέσων αναψυχής  επιτρέπεται από / προς τον αιγιαλό εφόσον δεν υπάρχουν λουόμενοι σε απόσταση 100 μέτρων.

Για οποιαδήποτε σχετική πληροφορία ή καταγγελία, οι καταναλωτές μπορούν να απευθύνονται:

• στη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης, 
• στον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού και στα γραφεία της Τουριστικής Αστυνομίας,
• στο τοπικό Λιμεναρχείο
• στους Δήμους και τις Κοινότητες
• στην ΕΚΠΟΙΖΩ
• στην Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης όπου υπάρχει Γαλάζια Σημαία

   

Δεν είναι εύκολο για τους καταναλωτές να κάνουν «πράσινες επιλογές».

Γίνεται δύσκολο να είστε ένας οικολογικά συνειδητοποιημένος καταναλωτής με τις  περιβαλλοντικές ετικέτες που βρίσκονται σε τόσα προϊόντα. Σε αυτό το blog σας παρέχουμε ένα σύντομο και περιληπτικό οδηγό στο κομφούζιο που επικρατεί με την οικολογική σήμανση. 

Με την κλιματική αλλαγή που όλο και περισσότερο απειλεί τον τρόπο ζωή μας, η μέριμνα για το περιβάλλον έχει μπει για τα καλά στην συνείδησή μας. Σαν καταναλωτές προσπαθούμε και εμείς να συνεισφέρουμε με μια πιο οικολογική συνειδητοποιημένη συμπεριφορά όταν ψωνίζουμε. Τα «οικοσήματα» που βρίσκουμε σε πάρα πολλά προϊόντα κανονικά θα έπρεπε να μας βοηθήσουν. Αλλά τα σήματα είναι πολλά και οι οικολογικές υποσχέσεις πολλές φορές είναι παραπλανητικές (βλέπε το  προηγούμενο posting στο blog μας για «greenwashing»). 

Πολλοί καταναλωτές άρχισαν να ενδιαφέρονται για τις ετικέτες (π.χ. αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών σημειώνουν ότι 30% των καταναλωτών επιζητεί την ετικέτα ενεργειακής σήμανσης όταν πάει να αγοράσει οικιακή συσκευή). 

Εταιρίες πολλών προϊόντων από αυτοκίνητα μέχρι σκόνες πλυντηρίων τώρα ισχυρίζονται ότι είναι φιλικά προς το περιβάλλον. Αλλά πώς να ξέρει ο καταναλωτής αν αυτές οι αξιώσεις είναι αληθινές; Δυστυχώς δεν υπάρχουν εγγυήσεις. Ο οδηγός στις παρακάτω ετικέτες μπορεί να βοηθήσει. 

Ανακύκλωση

   Δύο είναι τα πιο κοινά σύμβολα που χρησιμοποιούνται για να δείξουν ότι οι συσκευασίες προέρχονται από ανακυκλώσιμα υλικά. Αυτά είναι τα τρία βέλη βασισμένα στην  κορδέλα του Μόμπιους και η πράσινη βούλα με τα δυο βέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Τρόφιμα

Δεν υπάρχουν αναπτυγμένα και κοινά αποδεκτά σήματα για οικολογικά τρόφιμα. Υπάρχουν σήματα για προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας και για προϊόντα fairtrade (φιλοσοφία του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου). Για την αλιεία υπάρχει ένα πιστοποιητικό αλιείας υπό προστασία από το Marine Stewardship Council που όμως σπάνια θα το ανταμώσετε στην Ελλάδα. Το πιστοποιητικό δίδεται για τις οικολογικές αρετές της αλιείας ξεκινώντας από την αξιολόγηση κριτηρίων, όπως:

• Το συνολικό πληθυσμό ψαριών σε κατάσταση να αλιευθούν.
• Τις επιπτώσεις της αλιείας στο θαλάσσιο οικοσύστημα.
• Τα συστήματα διαχείρισης των ιχθυοπωλείων.

Ενέργεια

 Οι περισσότερες οικολογικές σημάνσεις είναι προαιρετικές. Αλλά η Ευρωπαϊκή Σήμανση Ενεργειακής Απόδοσης είναι υποχρεωτική για νέα ψυγεία, καταψύκτες, πλυντήρια, στεγνωτήρια, ηλεκτρικούς φούρνους και λαμπτήρες. Τα προϊόντα κατατάσσονται σε μία κλίμακα από G μέχρι Α, Α+ και Α++. Όσο ψηλότερη η βαθμολόγηση της οικιακής συσκευής, τόσο λιγότερο ηλεκτρικό καταναλώνει. Σε κάποια ηλεκτρικά προϊόντα όπως τηλεοράσεις ή ηχοσυστήματα δεν είναι υποχρεωτική η σήμανση, και βέβαια είναι παντού απούσα. 

Η Ευρωπαϊκή Σήμανση Ενεργειακής Απόδοσης, έχει και άλλες πληροφορίες όπως η ένταση θορύβου σε decibel (που όμως δεν είναι υποχρεωτικές). 

Ξυλεία

Υπάρχουν διάφορες σημάνσεις για υπεύθυνη ξυλεία, αλλά δεν είναι διαδεδομένες, ειδικά στην Ελλάδα. Δύο είναι τα κύρια σήματα: το σήμα του Forest Stewardship Council (FSC), και το σήμα του Programme for the Endorsement of Forest Certification schemes (PEFC). Οι περισσότερες μη κυβερνητικές οργανώσεις υποστηρίζουν το Forest Stewardship Council και επικρίνουν το Programme for the Endorsement of Forest Certification, ότι δεν έχει αρκετά αυστηρούς κανόνες. Και οι δύο οργανώσεις προστατεύουν τα δάση και τους ιθαγενείς πληθυσμούς που μπορεί να κινδυνεύουν από την αλόγιστη ξυλεία. 

Ecolabels

Η Οικολογική Σήμανση είναι μια εθελοντική μέθοδος που θεσπίσθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωσή, για την πιστοποίηση και σήμανση περιβαλλοντικών επιδόσεων. Το Οικολογικό Σήμα ή “ecolabel” είναι ένα σήμα που πιστοποιεί την συνολική περιβαλλοντική υπεροχή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων ή υπηρεσιών. Δηλαδή το Οικολογικό Σήμα σημαίνει πρακτικά ότι το συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία είναι προτιμητέο και υπερέχει σε ότι αφορά τις επιδράσεις που προκαλούνται στο περιβάλλον, από την παραγωγή ή την χρήση του. 

Το Ecolabel της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι το λουλούδι με αστεράκια. Το Ευρωπαϊκό ecolabel μπορεί αν απονεμηθεί σε 26 διαφορετικά είδει προϊόντων από καθαριστικά μέχρι και μπογιές. Δίνετε ακόμη και σε κάμπινγκ ή άλλα τουριστικά καταλύματα. 

Η γνώση του ecolabel στο κοινό είναι πολύ περιορισμένη. Έρευνα της ΕΚΠΟΙΖΩ, έδειξε πως μόλις το 1% των καταναλωτών γνωρίζει το συγκεκριμένο ecolabel. 

Υπάρχουν και άλλα λιγότερο γνωστά ecolabels, όπως ο σκανδιναβικός κύκνος ή ο γερμανικός άγγελος.  

Όλα αυτά τα σήματα έχουν προσελκύσει καταναλωτές που ενδιαφέρονται να συνεισφέρουν στην μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος μέσω των αγοραστικών επιλογών τους. Από την άλλη πλευρά όμως, το πλήθος τους, και το αβέβαιο κυρός τους, έχουν δημιουργήσει σύγχυση και σκεπτικισμό σε ένα μέρος των καταναλωτών. 

Ευχόμαστε η σύντομη περίληψη των κυριοτέρων οικολογικών σημάτων που παρουσιάσαμε να σας έχουν βοηθήσει στις δικές σας (πιο οικολογικά συνειδητοποιημένες) αγορές. 

Προϊόντα φιλικά προς το περιβάλλον ή  παραπλάνηση των καταναλωτών; 

Παρακολουθώντας τηλεοπτικές διαφημίσεις και ξεφυλλίζοντας διάφορα περιοδικά κι εφημερίδες έχει κανείς την εντύπωση ότι στην Ελλάδα έχει συμβεί μια μεγάλη οικολογική επανάσταση. Δεκάδες διαφημίσεις προκρίνουν τα οικολογικά στοιχεία των προϊόντων, τις μειωμένες εκπομπές βλαβερών αερίων, τα «πράσινα» χαρακτηριστικά. Ακόμα κι όταν, ή ακόμη περισσότερο όταν τα προϊόντα είναι καταφανώς επιβλαβή για το περιβάλλον. Αρκεί το «πρασίνισμα» μιας σελίδας περιοδικού, ή μερικές εικόνες φύσης στην οθόνη, για να βαφτιστούν οι επιχειρήσεις υπεύθυνες σε σχέση με το περιβάλλον. 

Αυτό ονομάζεται greenwashing. Greenwashing είναι η προσπάθεια αύξησης των πωλήσεων ή η βελτίωση της εικόνας (image) μιας επιχείρησης μέσω της παραπλανητικής προβολής είτε του δήθεν «πράσινου» προφίλ της είτε των «ψευτο-οικολογικών» χαρακτηριστικών των προϊόντων της. (Προέρχεται από την αγγλικές λέξεις whitewash - άσπρισμα με ασβέστη, που μεταφορικά σημαίνει επιφανειακή επικάλυψη - και green - πράσινο.)

Πολλές επιχειρήσεις απλά προσπαθούν να πείσουν ότι είναι περιβαλλοντικά υπεύθυνες ενώ στην πραγματικότητα κάνουν greenwashing, δηλαδή παραπλανούν συστηματικά τους καταναλωτές σχετικά με τις περιβαλλοντικές πρακτικές τους ή τα περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα των προϊόντων ή των υπηρεσιών τους.

Την ώρα που στη Μεγάλη Βρετανία καταγγέλλονται διαφημίσεις για παραπλανητική χρήση των «οικολογικών» όρων κάποιων προϊόντων, στη χώρα μας παρατηρείται μια εντελώς ανεύθυνη, πρόχειρη και υποκριτική επίκληση της περιβαλλοντικής ευαισθησίας των καταναλωτών απ’ τη μεριά της διαφήμισης. 

Σε έρευνα (Νοέμβριος 2007) που πραγματοποίησε η αμερικανική εταιρεία TerraChoice σε 1.018 προϊόντα που προέβαλαν συνολικά 1.753 φιλοπεριβαλλοντικούς ισχυρισμούς, προέκυψε ότι σε μόνο μια περίπτωση οι ισχυρισμοί αυτοί είχαν βάση. Αναλύοντας μάλιστα τα αποτελέσματα, η εταιρεία ανίχνευσε τις έξι συνηθέστερες μεθόδους που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις για να «πρασινίσουν» τα προϊόντα τους ή αλλιώς τις «έξι αμαρτίες του Greenwashing». Αυτές είναι:

• Η προβολή ενός και μόνο οικολογικού στοιχείου του προϊόντος και η απόκρυψη όλων των υπολοίπων. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι εκτυπωτής που αφενός εξοικονομεί ενέργεια, αλλά δεν δέχεται ανακυκλωμένο χαρτί.
• Η έλλειψη αποδείξεων για τους ισχυρισμούς. Π.χ. καλλυντικά που υποτίθεται ότι δεν έχουν ελεγχθεί σε ζώα, χωρίς να παρατίθεταικάποια σχετική πιστοποίηση.
• 

  Αόριστες αναφορές. Δεκάδες προϊόντα βρίσκονται στα ράφια των σούπερ μάρκετ που ισχυρίζονται πως είναι «χωρίς χημικά», «μη τοξικά», «απόλυτα φυσικά» ή απλά… «οικολογικά», χωρίς όμως να δίνουν περισσότερες πληροφορίες στους καταναλωτές.

   

• Η προβολή αληθών, μα αυτονόητων χαρακτηριστικών. Πολύ συχνά επισημαίνεται σε προϊόντα ότι «δεν περιέχουν χλωροφθοράνθρακες», ουσίες που ούτως ή άλλως απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται από τη βιομηχανία εδώ και χρόνια!
• Η προβολή φιλικών προς το περιβάλλον στοιχείων ενός εξ ορισμού βλαβερού προϊόντος. Τα βιολογικά τσιγάρα είναι το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της «αμαρτίας».
• Οι απόλυτα ψευδείς ισχυρισμοί. Κι όμως, βρέθηκαν π.χ. σαμπουάν, που αναγράφουν ότι είναι «πιστοποιημένα βιολογικά», με τον οργανισμό πιστοποίησης να μην γνωρίζει τίποτα για το θέμα…

Το χειρότερο όμως σχετικά με το greenwashing είναι ότι τροφοδοτεί τον κυνισμό των καταναλωτών που χάνουν έτσι την εμπιστοσύνη τους στις «πράσινες» εταιρίες. 

Στην τελευταία καταχώρηση αυτού του blog για το «Εικονικό νερό» κάναμε λόγο για την εικοσαετή δράση της ΕΚΠΟΙΖΩ για τον αγώνα της εναντίον του ξέφρενου καταναλωτισμού. Αυτή η συνεχής και εναγώνια προσπάθεια έλκεται κατεξοχήν από τον αλόγιστο τρόπο που αναπτύσσεται η αγοραστική μας συμπεριφορά ως καταναλωτών, με αναπανόρθωτες επιπτώσεις στο περιβάλλον, στην υγεία, την οικονομία, την κοινωνία, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, θα επιφέρουν την οικολογική και όχι μόνο καταστροφή ολόκληρου του πλανήτη μας.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ, που με τις αδιάλλειπτες πράξεις και αγώνες της ανά τον χρόνο αποδεικνύεται όχι μόνο δραστήρια, αλλά και αποτελεσματική, μέσω της φιλοσοφίας της, προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης που είναι βιώσιμο και οικολογικά προσανατολισμένο.

Το φιλμάκι που μπορείτε να δείτε παρακάτω (αν και απευθύνεται σε Αμερικάνικο κοινό), δείχνει πως επιδρά η αλόγιστη κατανάλωση στο περιβάλλον και γενικότερα στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Το φιλμάκι μπορείτε να το δείτε και στο: http://www.storyofstuff.com/

Αλλά πιο είναι το μοντέλο που προτείνεται;

Είναι ένα μοντέλο μετα-υλιστικό.

Ο μετα-υλισμός είναι μια οικονομική φιλοσοφία που τονίζει την ποιότητα της ζωής και των περιβαλλοντικών ζητημάτων σε αντίθεση με τις υλιστικές οικονομικές φιλοσοφίες που έχουν ως στόχο την απόκτηση όλο και μεγαλύτερου εισοδήματος, όλο και περισσότερων υλικών αγαθών.

Οι μετα-υλιστές δίνουν προτεραιότητα σε αξίες, όπως, η κυριαρχία των ιδεών έναντι του χρήματος, η διατήρηση ενός καθαρού και υγιούς περιβάλλοντος - επιτεύξιμες βέβαια μόνο μέσω ενός ενεργού πολίτη -, παρά σε αξίες που συνδέονται με τη φιλοσοφία της συνεχούς οικονομικής ανάπτυξης (μεγέθυνση),της ισχυρής εθνικής άμυνας, κλπ.

Αυτό φέρνει στο προσκήνιο την ιδέα της «νέας οικονομίας» που αναπτύχθηκε στη δεκαετία του ‘90. Ο όρος «μετα-υλισμός» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον πολιτικό επιστήμονα Ronald Inglehart το 1970.

Μια από τις κύριες υποθέσεις του ήταν ότι οι άνθρωποι δίνουν μεγάλη προτεραιότητα στα πράγματα, τα οποία στερήθηκαν στα νιάτα τους. Επομένως, ο Inglehart υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι που μεγάλωσαν μετά από το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο έχουν γενικά έναν πιο μετα-υλιστικό προσανατολισμό από τους ανθρώπους που μεγάλωσαν πριν, επειδή δεν μεγάλωσαν σε περίοδο υλικής στέρησης.

Αν αυτή η υπόθεση είναι σωστή, στην Ελλάδα η μετα - υλιστική θεώρηση θα είναι αρκετά νεότερο φαινόμενο, αφού η υλική ευημερία εμφανίστηκε στην χώρα μας με καθυστέρηση κάποιων 10ετιών μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μετά δε από την υλική ευημερία, που ακόμη βιώνεται σε κάθε κοινωνία σήμερα με τον ξέφρενο καταναλωτισμό και την απληστία των ανθρώπων για τον κορεσμό των πραγματικά πλασματικών αναγκών τους έρχεται βέβαια η αναζήτηση μιας καλύτερης ποιότητας ζωής, απαγκιστρωμένης από αυτόν τον ξέφρενο καταναλωτισμό. Πλέον ερχομαστε αντιμέτωποι με τις καταστροφικές επιπτώσεις του, μεταφραζόμενες παγκοσμίως στις τεράστιες κλιματικές, οικολογικές, κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές, που ήδη βιώνουμε και που πιθανότατα μας οδηγούν σε ταξίδι χωρίς επιστροφή, αν δεν γίνει κτήμα μας μια κουλτούρα οικολογικά προσανατολισμένη.

Και όπως συχνά κάνουμε σε αυτό το blog, και πάλι θα φιλοξενήσουμε ένα χιουμοριστικό βίντεο - αυτή την φορά ένα μιούζικαλ για τον καταναλωτισμό!

Το Blog «Ποιότητα Ζωής» συντάχτηκε από τον Χαράλαμπο Φωκά, για την ΕΚΠΟΙΖΩ.

The blog “Quality of Life” was written by Caralampo Focas, for the consumers’ association EKPIZO.