Παραλίες: τα δικαιώματά μας
Sunday, August 9th, 2009
Οι αιγιαλοί και οι παραλίες ανήκουν στο Δημόσιο, το οποίο τα προστατεύει και τα διαχειρίζεται. Συνέπεια του κοινόχρηστου χαρακτήρα τους είναι η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών και η ακώλυτη χρήση τους αλλά και η απαγόρευση της αποκλειστικής χρήσης τους μόνο από περιορισμένο αριθμό πολιτών.
Όμως, αν και είναι αγαθά εκτός οικονομικής συναλλαγής, αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο σκληρής οικονομικής εκμετάλλευσης μεταξύ Δημοσίου και επιχειρηματιών που επιδιώκουν να πλουτίσουν σε βάρος του κοινωνικού συνόλου, εκμεταλλευόμενοι ένα κοινό αγαθό. Παράδειγμα αποτελεί και η πρόσφατη κοινή υπουργική απόφαση της 29.04.2009 (ΦΕΚ Β’ 792), η οποία καταργεί τον κοινόχρηστο χαρακτήρα των αιγιαλών, καθώς προβλέπεται η απευθείας παραχώρηση της χρήσης τους σε ιδιώτες από τους τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, χωρίς καμία προηγούμενη έγκριση από τα Υπουργεία Οικονομικών και Εσωτερικών, όπως και ίσχυε.
Συνέπεια της αλόγιστης οικονομικής εκμετάλλευσης των παραλιών με την παραχώρηση της χρήσης τους σε ιδιώτες επιχειρηματίες είναι η ασύδοτη οικονομική εκμετάλλευση των λουομένων με την πληρωμή αντιτίμου για την είσοδο, αλλά και για την χρήση ομπρέλας και ξαπλώστρας, η αισθητική υποβάθμιση και αλλοίωση του περιβάλλοντος, ενώ συχνή είναι η διατάραξη σπάνιων οικοσυστημάτων. Επιπλέον, πολλές είναι οι καταγγελίες σχετικά με την έλλειψη καθαριότητας στις παραλίες που εκμεταλλεύονται ιδιώτες, καθώς δεν υπάρχουν κάδοι απορριμμάτων, αλλά ούτε και τουαλέτες ή όπου υπάρχουν είναι δυσπρόσιτες.
Εδώ πρέπει να σημάνουμε την μεγάλη προσπάθεια που κάνει η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης με το πρόγραμμα Γαλάζιες Σημαίες για την αναβάθμιση των παραλιών και την τήρηση ενός μίνιμουμ επιπέδου ασφάλειας, καθαριότητας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
Η «Γαλάζια Σημαία», είναι σύμβολο ποιότητας σε περίπου 40 χώρες σήμερα και απονέμεται με συγκεκριμένα κριτήρια σε οργανωμένες ακτές. Το 2009 η Ελλάδα έχει 425 βραβευμένες ακτές που κέρδισαν τη «Γαλάζια Σημαία».
Για να κερδίσει μια ακτή τη Γαλάζια Σημαία πρέπει να πληροί αυστηρά κριτήρια που σχετίζονται με:
- Ποιότητα νερών κολύμβησης
- Καθαριότητα της ακτής
- Περιβαλλοντική διαχείριση, εκπαίδευση και πληροφόρηση
- Ασφάλεια, ναυαγοσωστικά και πρώτες βοήθειες
Τι πρέπει να γνωρίζουμε όταν επισκεπτόμαστε παραλίες :
- Η χρέωση για τη χρήση ομπρέλας και ξαπλώστρας θα πρέπει να είναι αναρτημένη σε τιμοκατάλογο σε εμφανές σημείο.
- Θα πρέπει να εκδίδεται απόδειξη παροχής υπηρεσιών.
Ναυαγοσώστες
Σύμφωνα με το Π.Δ. 23/2000, οι εκμεταλλευόμενοι λουτρικές εγκαταστάσεις, δηλ. κατάλληλα οργανωμένους χώρους του αιγιαλού ή της παραλίας στον οποίο οι λουόμενοι εισέρχονται με καταβολή αντιτίμου, υποχρεούνται κατά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο και ώρες από 10:30 έως 17:30 να προσλαμβάνουν ικανό αριθμό ναυαγοσωστών.
Ναυαγοσώστης είναι ο απόφοιτος σχολής ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης, εφοδιασμένος με άδεια της οικείας Λιμενικής Αρχής σε ισχύ, ο οποίος ασκεί κατ’ επάγγελμα τις παρακάτω υπηρεσίες :
- Κάθε ναυαγοσώστης ελέγχει έκταση ακτής σε ακτίνα 300 μέτρων από ειδικό βάθρο (παρατηρητήριο), η θέση του οποίου πρέπει να είναι τέτοια ούτως ώστε να διασφαλίζεται ο έλεγχος και η τέλεια κατόπτευση με στόχο την άμεση παροχή βοήθειας σε κινδυνεύοντες.
- Ο ναυαγοσώστης πρέπει να είναι εφοδιασμένος με μικρό μηχανοκίνητο σκάφος, σωσίβιο, σανίδα διάσωσης, φορητό φαρμακείο και λοιπό διασωστικό εξοπλισμό.
- Ο ναυαγοσώστης οφείλει να είναι σε ετοιμότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του, να παρακολουθεί τους λουόμενους είτε από το βάθρο του, είτε περιπολώντας με σωστική λέμβο κωπηλατώντας κοντά στο χώρο των λουομένων και να μην εκτελεί άλλη παράλληλη εργασία.
Ταχύπλοα σκάφη και λοιπά θαλάσσια μέσα αναψυχής 
- Όταν υπάρχουν λουόμενοι σε μία παραλία, απαγορεύεται η κίνηση μηχανοκίνητων σκαφών και θαλάσσιων μέσων αναψυχής (θαλάσσιο σκι, αλεξίπτωτο, έλκηθρο, δακτυλίδι) σε απόσταση μικρότερη των 100 μέτρων από τις σημαδούρες που δηλώνουν το σύνηθες σημείο όπου φτάνουν οι κολυμβητές. Αν δεν υπάρχουν σημαδούρες, τότε απαγορεύεται η κίνησή τους σε απόσταση μικρότερη από 200 μέτρα από το σύνηθες σημείο που φτάνουν οι λουόμενοι. Αν δεν υπάρχουν λουόμενοι, απαγορεύεται η κίνηση τους σε απόσταση μικρότερη των 200 μέτρων από την ακτή. Σε κάθε περίπτωση, η ταχύτητα δεν θα πρέπει να ξεπερνά τους 5 κόμβους.
- Ειδικά για τα θαλάσσια μοτοποδήλατα (jet ski), τα όρια αντιστοιχούν ως εξής : 100 μέτρα από τις σημαδούρες, 300 μέτρα από το σύνηθες σημείο των κολυμβητών αν δεν υπάρχουν σημαδούρες και 500 μέτρα από την ακτή, αν δεν υπάρχουν κολυμβητές. Επιπλέον η κυκλοφορία τους απαγορεύεται κατά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο, Αύγουστο, και Σεπτέμβριο μεταξύ των ωρών 14:00 και 17:00. Τέλος, δεν επιτρέπεται να φέρουν εξωτερικούς έλικες.
- Τα wind surf πρέπει να κινούνται έξω από τις σημαδούρες ή 200 μέτρα από το σύνηθες σημείο των κολυμβητών. Κατά την είσοδο και έξοδο προς και από την θάλασσα, οι επιβαίνοντες είναι υποχρεωμένοι να τηρούν την πρέπουσα επιμέλεια και προσοχή ώστε να αποφεύγεται η παρενόχληση των λουομένων.
- Οι υπεύθυνοι των λουτρικών εγκαταστάσεων είναι υποχρεωμένοι να επισημαίνουν τα όρια μέχρι τα οποία φτάνουν συνήθως κολυμπώντας οι λουόμενοι με την τοποθέτηση, κατά τις υποδείξεις της Λιμενικής Αρχής, σειράς ευδιάκριτων πλωτών σημαδούρων χρώματος κίτρινου, σχήματος σφαιρικού.
- Για την προστασία των λουομένων οι εκμισθωτές των μηχανοκίνητων θαλάσσιων μέσων αναψυχής είναι υποχρεωμένοι να οριοθετούν δίαυλο (διάδρομο) πλάτους 7 μέχρι 15 μέτρων και μήκους σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες και ιδιομορφίες κάθε περιοχής.
- Η εκκίνηση / επιστροφή μηχανοκίνητων γενικά μέσων αναψυχής επιτρέπεται από / προς τον αιγιαλό εφόσον δεν υπάρχουν λουόμενοι σε απόσταση 100 μέτρων.
Για οποιαδήποτε σχετική πληροφορία ή καταγγελία, οι καταναλωτές μπορούν να απευθύνονται:
- στη Γενική Γραμματεία Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης,
- στον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού και στα γραφεία της Τουριστικής Αστυνομίας,
- στο τοπικό Λιμεναρχείο
- στους Δήμους και τις Κοινότητες
- στην ΕΚΠΟΙΖΩ
