ekpizo.gr/blog

Ο «Γκρινιάρης» μας έστειλε ένα κείμενο προβληματισμού για την ακρίβεια και για τις πρόσφατες παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις. Μας κάνει και μερικές καίριες ερωτήσεις κλειδί για το πως μπορεί να καταπολεμηθεί η ακρίβεια. 

Σήμερα προβάλουμε αυτό το κείμενο και σας καλούμε να μας απαντήσετε με τις δικές σας σκέψεις, παρατηρήσεις ή σχόλια. 

Η παγκόσμια οικονομία και ο πληθωρισμός

Οι ΗΠΑ εμφανίζουν ένα διπλό έλλειμμα (δημοσιονομικό και εμπορικού ισοζυγίου - το οποίο είναι και το σοβαρότερο) τα οποία πρέπει να χρηματοδοτούν συνεχώς  από εισροές ξένων κεφαλαίων. Το γεγονός αυτό δημιουργεί μόνιμη πίεση στο νόμισμα τους (υποτίμηση Δολαρίου). Η υποτίμηση του Δολαρίου είναι παράγοντας που πιέζει ανοδικά τις τιμές των διεθνών εμπορευμάτων (commodities).  

Ο παγκόσμιος χρηματοπιστωτικός τομέας υποφέρει από τις ακρότητες που δημιούργησε με την χορήγηση δανείων σε αφερέγγυους δανειζομένους (subprime loans) και την, σε δεύτερη φάση, χωρίς όρια μόχλευση των προϊόντων αυτών (τιτλοποίηση των αρχικών δανείων και επαναχρηματοδότηση σε δανειζομένους ολοένα υψηλότερου πιστωτικού κινδύνου). Σημαντικές Τράπεζες, σαν την Northern Rock στην Μεγάλη Βρετανία, βρέθηκαν στα όρια της πτώχευσης και  διασώθηκαν χάρη στη συντονισμένη παρέμβαση των Κεντρικών Τραπεζών. Παράλληλα οι Κεντρικές Τράπεζες τροφοδότησαν, και τροφοδοτούν, τις αγορές με σημαντικά ποσά ρευστότητας. Η ρευστότητα αυτή (που δημιούργησε σημαντική υποβάθμιση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου τους -τουλάχιστον για το Fed) και η πολιτική των αρνητικών επιτοκίων (σε σχέση με τα τρέχοντα επίπεδα του πληθωρισμού), δημιουργεί την αίσθηση στις αγορές ότι οι Κεντρικές Τράπεζες έχουν εξαντλήσει το οπλοστάσιο τους σε περίπτωση που κληθούν να αντιμετωπίσουν μία επόμενη χρηματοοικονομική κρίση και εντείνει περαιτέρω το κλίμα αβεβαιότητας. 

Οι συνεχώς διευρυμένες εσωτερικές αγορές (αστικοποίηση) χωρών όπως η Κίνα και η Ινδία καθώς και χωρών της Λατινικής Αμερικής, δημιουργεί επιπλέον πίεση στις τιμές των διεθνών εμπορευμάτων. Επίσης, χώρες - παραγωγοί των εμπορευμάτων αυτών (πχ Βραζιλία, Ρωσία) γνωρίζουν έκρηξη της οικονομικής τους δραστηριότητας (λόγω των υψηλών τιμών που απολαμβάνουν) και  απορροφούν ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες των προϊόντων αυτών (εσωτερική κατανάλωση). 

Δεν υπάρχουν ενδείξεις μείωσης της παγκόσμιας κατανάλωσης ενεργειακών προϊόντων από τις υψηλότερες τιμές που έχουν παγιωθεί. Έχουμε μείωση του ρυθμού αύξησης της ζήτησης.

Οι παράγοντες που προαναφέρθηκαν (υψηλή ρευστότητα, αύξηση τιμών πρώτων υλών, αβεβαιότητα) τροφοδοτεί τον παγκόσμιο πληθωρισμό και εντείνει το κλίμα περαιτέρω πληθωριστικών προσδοκιών. 

Ελληνική συγκυρία

Βασικά προβλήματα της Ελληνικής οικονομίας είναι :

• Το υψηλό επίπεδο του Δημοσίου Χρέους και το κόστος εξυπηρέτησης του (και μάλιστα σε ένα περιβάλλον όπου τα μακροχρόνια επιτόκια έχουν ανοδικές τάσεις- επιβαρύνοντας μελλοντικά το κόστος αναχρηματοδότησης του) και 
• Το υψηλό έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου. (Σημειώνεται ότι επί εποχής Δραχμής σοβαρά ελλείμματα του ισοζυγίου δημιουργούσαν επιθέσεις στο νόμισμα και λειτουργούσαν σαν παράγοντας λήψης, βραχυχρόνιων έστω, μέτρων. 

Η Κυβέρνηση συγκαλύπτει και υποβαθμίζει το μέγεθος των προβλημάτων αυτών. Εάν συνεκτιμηθούν το κόστος εξυπηρέτησης του Δημοσίου χρέους και οι ανελαστικές δαπάνες του Προϋπολογισμού (πχ συντάξεις) θα πρέπει να τεθεί σοβαρά σε αμφιβολία η δυνατότητα άσκησης ουσιαστικής οικονομικής πολιτικής. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το υψηλό επίπεδο της  έμμεσης φορολογίας στο ελληνικό φορολογικό σύστημα, θα πρέπει να προβληματίσει για τη σκοπιμότητα και τη σοβαρότητα αιτημάτων για τη λήψη «μέτρων ανακούφισης των λαϊκών στρωμάτων».

Ανασταλτικός παράγοντας για την ανάπτυξη της οικονομίας παραμένει το μεγάλο ποσοστό συμμετοχής του ευρύτερου Δημόσιου τομέα στο Α.Ε.Π. σε συνδυασμό με την χαμηλή παραγωγικότητα του και τα φαινόμενα γραφειοκρατίας και διαφθοράς. 

Το ασφαλιστικό σύστημα νοσεί σοβαρά και μέτρα όπως αυτά που πάρθηκαν πρόσφατα μπορούν να βελτιώσουν, οριακά μόνο, την κατάσταση του. Η διαχείριση του συστήματος και των αποθεματικών του χαρακτηρίζονται από κακοδιοίκηση και γίνονται με πλήρη αδιαφάνεια. 

Προβληματισμοί - Ερωτήματα

• Η ανατίμηση των τιμών του πετρελαίου είναι «ευχή ή κατάρα;» . Είναι ακριβή η αμόλυβδη των 1,30 ευρώ; Είναι σκόπιμη η διεκδίκηση μέτρων τύπου «επιδόματος θέρμανσης» ή «επιδότησης καυσίμων»;  

Ενδεχόμενη μείωση των φόρων επί των καυσίμων μήπως απλά διευκολύνει τους καταναλωτές να διατηρήσουν το ίδιο επίπεδο κατανάλωσης; 

Πιες είναι οι επιπτώσεις της ανελέητης κατανάλωσης βενζίνης στην υπερθέρμανση του πλανήτη μας; 

• Ποια είναι η βαρύτητα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας; Αποτελούν πανάκεια; Σημειώνεται ότι σήμερα δεν μπορούν να λειτουργήσουν παρά μόνο σε περιβάλλον υψηλών επιδοτήσεων.  

• Η ανατίμηση των τιμών των πρώτων υλών μπορεί εύκολα να αποδοθεί/εξηγηθεί με επίκληση του ρόλου των «κερδοσκόπων». Μήπως το φαινόμενο έχει βαθύτερες ρίζες; H πίεση του βιοτικού επ

Ο λόγος για άλλη μια φορά περί μποϋκοτάζ κατά του γάλακτος με τιμή άνω του ενός ευρώ ανά λίτρο, το οποίο κατά  ομολογία  πολλών πέραν των διοργανωτών του, ήταν πετυχημένο… Θα θέλαμε και την δική σας γνώμη, όλων όσων συμμετείχαν με σχόλια, διέδοσαν το μήνυμα, στήριξαν την ενέργεια.Διαβάστε το Δελτίο Τύπου στην ιστοσελίδα της ΕΚΠΟΙΖΩ (www.ekpizo.gr), στο οποίο παραθέτουμε όσο πιό αντικειμενικά μπορούμε τις εκτιμήσεις μας για την επιτυχία του, βάσει των διαφόρων στοιχείων που συλλέξαμε κατά την διάρκειά του…Διαβάστε και στείλτε μας την γνώμη σας, έχει αξία για μας!

Παρά το γεγονός ότι είναι πολύ δύσκολη, αν όχι αδύνατη η μέτρηση των αποτελεσμάτων του μποϋκοτάζ, εν τούτοις κάποιες πληροφορίες που συγκεντρώσαμε, μας οδηγούν στην εκτίμηση ότι έχει επιτυχία, τόσο λόγω συμμετοχής των καταναλωτών, όσο και λόγω της μεγάλης δημοσιότητας που έλαβε από όλα τα ΜΜΕ, Αν έχετε οποιαδήποτε  σχετική πληροφορία, ενημερώστε μας ώστε να είμαστε πιό ακριβείς στις εκτιμήσεις μας.

Μέχρι στιγμής λοιπόν, έχουμε τις ακόλουθες ενδείξεις: 

•  Αύξηση κατά 40% των πωλήσεων των προϊόντων γάλακτος με τιμή κάτω του 1 ευρώ τις δύο τελευταίες ημέρες κάνει λόγο ο πρόεδρος της Συντεχνίας Αρτοποιών Αθηνών και Περιχώρων Ανδρέας Χρήστου. «Μάλιστα όταν δεν το βρίσκουν οι πελάτες μας δεν αγοράζουν κάποιο άλλο».  
• Από παρατηρήσεις της ΕΚΠΟΙΖΩ, όλα τα φθηνά γάλατα εξαντλούνται στα ράφια των σουπερμάρκετ πριν το μεσημέρι.
• Τα σουπερμάρκετ Σκλαβενίτης  και ΑΒ αρχίσανε μία μείωση 5% των τιμών στα φρέσκα γάλατα.
• Τα σουπερμάρκετ  ΑΒ αρχίσανε να πουλάνε φρέσκο γάλα ιδιωτικής ετικέτας με τιμή  0.98 ευρώ.
• Άνοιξε group στο facebook για το μποϋκοτάζ του φρέσκου γάλακτος,και σε λιγότερο από μία εβδομάδα γράφτηκαν πάνω από 8.000 μέλη. Ποτέ ελληνικό εθελοντικό group είχε τόσο πολλά μέλη στο facebook.

• Το γάλα ΑΓΝΟ που πουλιέται λιγότερο από 1 ευρώ είχε μια αύξηση πωλήσεων 35%.

Διαφαίνεται ότι οι εταιρείες πήραν το μήνυμα και ενέργησαν αστραπιαία, αμέσως μετά την επίσημη αναγγελία του μποϋκοτάζ ( 4/6/08 σε συνέντευξη τύπου), αποφασίζοντας την άμεση εφαρμογή των παραπάνω μέτρων. 

Όμως, και η ΕΚΠΟΙΖΩ πήρε ένα μήνυμα, νομίζουμε το σημαντικότερο  απ’ όλα κι’ αυτό είναι η διαφαινόμενη διάθεση των Ελλήνων καταναλωτών να εκφράσουν την αγανάκτησή τους, όχι μόνο ατομικά, όπως αρκετοί έκαναν με δική τους πρωτοβουλία εδώ και καιρό, αλλά συλλογικά και οργανωμένα. 

“Εξαφανισμένο από τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ αλλά και των φούρνων ήταν το γάλα με τιμή κάτω τού ενός ευρώ χθες, πρώτη ημέρα του μποϊκοτάζ” γράφει σήμερα η Δήμητρα Σκούφου στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ. 

“Την ίδια ώρα, τα ψυγεία των αλυσίδων ήταν γεμάτα από τα προϊόντα των μεγάλων γαλακτοβιομηχανιών, ενώ ίδια ήταν η εικόνα και στους φούρνους της Αττικής από τους οποίους καθημερινά διακινούνται μεγάλες ποσότητες γάλακτος. Οι εκπρόσωποι των καταναλωτικών οργανώσεων λένε ότι οι καταναλωτές ανταποκρίθηκαν θετικά. «Οι καταναλωτές πλέον αντιδρούν», λέει ο Γιωργάκης Κωστής, πρόεδρος της καταναλωτικής οργάνωσης ΒΙΟ.ΖΩ. «Αν πριν από μερικά χρόνια καλούσαμε τους Έλληνες να αντιδράσουν απέχοντας από τις αγορές, ίσως τα αποτελέσματα να ήταν διαφορετικά. Σήμερα έχουν όλοι καταλάβει ότι η ακρίβεια είναι ένα πρόβλημα στη λύση του οποίου πρέπει να συμμετάσχουν και οι καταναλωτές». 

Ψαλίδα 45% με την Ευρώπη

Η ψαλίδα της τιμής του φρέσκου γάλακτος ανάμεσα στην Ελλάδα και τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες ξεπερνά το 45% και σύμφωνα με τους εκπρόσωπους των καταναλωτών μέχρι σήμερα κανείς δεν μπορεί να δώσει πειστικές απαντήσεις για τον λόγο της διαφοράς αυτής. «Είναι αδικαιολόγητα ακριβό το γάλα στην Ελλάδα. Οι καταναλωτές το γνωρίζουν και αντιδρούν. Το μποϊκοτάζ που άρχισε χθες και θα ολοκληρωθεί στις 14 Ιουνίου αποτελεί πλέον θέμα συζήτησης παντού. Έχουν μοιραστεί μέχρι σήμερα περισσότερα από 100.000 ενημερωτικά φυλλάδια έξω από μεγάλα σούπερ μάρκετ και κεντρικά σημεία μεγάλων πόλεων. Εκτιμούμε ότι τις επόμενες ημέρες η ανταπόκριση των καταναλωτών θα είναι ακόμη μεγαλύτερη. Στα ψυγεία των καταστημάτων υπάρχει εναλλακτική λύση και προϊόντα με τιμές χαμηλότερες του ενός ευρώ το λίτρο», λέει ο Κώστας Τσέκερης πρόεδρος της καταναλωτικής οργάνωσης ΝΕΟ ΙΝΚΑ. 

Δεν έβρισκαν οι καταναλωτές

Χθες, σε πολλά σούπερ μάρκετ τα προϊόντα γάλακτος με τιμή κάτω του ενός ευρώ ήταν άφαντα από νωρίς το πρωί, καθώς αρκετοί ήταν οι καταναλωτές που έσπευσαν να τα αγοράσουν γυρίζοντας την πλάτη στα ακριβότερα προϊόντα. Πάντως, γάλατα ιδιωτικής ετικέτας, καθώς και επώνυμα με τιμή κάτω του ενός ευρώ, δεν βρίσκονται σε όλα τα σημεία πώλησης και σε μεγάλες ποσότητες, με αποτέλεσμα πολλοί καταναλωτές να μη βρίσκουν φθηνό γάλα. Σύμφωνα με στοιχεία της γαλακτοβιομηχανίας ΑΓΝΟ, η οποία διαθέτει την τελευταία τριετία στην αγορά γάλα με την επωνυμία «ΑΓΝΟ» στην τιμή των 0,99 ευρώ το λίτρο, από το Σάββατο έως και χθες η αύξηση της ζήτησης ήταν της τάξης του 35%, γεγονός το οποίο αποδίδουν στο μποϊκοτάζ των καταναλωτών στα προϊόντα άλλων εταιρειών που κοστίζουν πάνω από 1 ευρώ το λίτρο.” 

Η ΕΚΠΟΙΖΩ

Οι εκπρόσωποι των καταναλωτικών οργανώσεων μιλούν για επιτυχία του μποϊκοτάζ. «Δεύτερη ημέρα του μποϊκοτάζ και τα μηνύματα απ΄ όλη την Ελλάδα είναι παραπάνω από θετικά», έλεγε χθες η αντιπρόεδρος της καταναλωτικής οργάνωσης ΕΚΠΟΙΖΩ Παναγιώτα Καλαποθαράκου. «Οι καταναλωτές ενστερνίστηκαν το μήνυμα και αρνούνται να αγοράσουν το ακριβό γάλα. Και όταν δεν βρίσκουν φρέσκο γάλα με τιμή μικρότερη του 1 ευρώ, προτιμούν να μην αγοράσουν καθόλου». 

«Μάλιστα η ανταπόκριση του κόσμου είναι τόσο μεγάλη που οι εταιρείες έχουν θορυβηθεί και χρησιμοποιούν διάφορα τεχνάσματα για να προσελκύσουν τους καταναλωτές.«Σύμφωνα με πληροφορίες γνωστή γαλακτοβιομηχανία έδινε σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ εκπτωτικά κουπόνια για την αγορά γάλακτος. Ας ανησυχήσουν κάποιοι για τη μη κατανάλωση των προϊόντων τους όχι από αδυναμία των καταναλωτών να τα αγοράσουν αλλά από επιλογή», συμπληρώνει η κ. Καλαποθαράκου.