ekpizo.gr/blog

Μία διαφήμιση που εμφανίζεται τώρα στο ιντερνέτ, λέει: «Ψάχνεις ισορροπημένη διατροφή; Cream Crackers Παπαδοπούλου - απολαύστε ανάλαφρα». Αλήθεια; Εμείς θα λέγαμε, όχι. Δεν είναι τόσο βαριά όσο τα Παπαδοπούλου Digestive τα οποία περιέχουν πολύ υψηλά επίπεδα λιπαρών, κορεσμένων λιπαρών και ζάχαρης, περιέχουν όμως και αυτά πολύ υψηλά επίπεδα κορεσμένων λιπαρών. Μήπως τα αντίστοιχα προϊόντα «light» είναι καλύτερα; 

 

Σύμφωνα με τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών ένα προϊόν ονομάζεται «light», εφόσον οι περιεχόμενες σε αυτά θερμίδες είναι μειωμένες κατά 30% από το αντίστοιχο πρότυπο προϊόν. Η μείωση αυτή δεν πρέπει να αφορά τη μείωση των πρωτεϊνών αλλά των λιπαρών. Τα «light» τρόφιμα διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τα προϊόντα «light» σε ζάχαρη και τα «light» σε λίπος. 

 

Λοιπών τα προϊόντα «light» είναι καλύτερα για την υγεία μας; Οι επιστημονικές απόψεις είναι διχασμένες. Π.χ. σε άρθρο που δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο 2008 στο γνωστό επιστημονικό περιοδικό ‘British Medical Journal’ από καθηγητή της Διατροφής του Πανεπιστημίου της Γλασκόβης τέθηκε σε αμφισβήτηση τόσο η ασφάλεια όσο και η αποτελεσματικότητα των τροφίμων και συμπληρωμάτων διατροφής που στοχεύουν στην απώλεια βάρους, αναφέροντας ότι είναι αναποτελεσματικά και παραπλανητικά για τους καταναλωτές.

 

Σε αυτό το blog κάναμε και την δική μας έρευνα κοιτάζοντας το τι περιέχουν τα «κανονικά» και τα αντίστοιχα προϊόντα «light». Βασίστηκαμε στο τι αναφέρουν οι διατροφικές ετικέτες των προϊόντων και τι μας είπαν απ’ ευθείας οι συσκευαστές των προϊόντων. Διαλέξαμε 20 προϊόντα διαφορετικών τροφίμων. 

 

Για την διατροφική αξία των επιθυμητών ποσοστών σακχάρων, λιπαρών και αλατιού, χρησιμοποιήσαμε τον χρωματικό σηματοδότη για τα τρόφιμα, που είχαμε παρουσιάσει σε αυτό το blog τον Οκτώβριο 2008. Είναι βασισμένος στην Αρχή Ελέγχου Τροφίμων της Μεγάλης Βρετανίας (FSA). 

 

Οι τιμές αναφέρονται σε 100 γραμμάρια φαγώσιμου

	Χαμηλά	Μεσαία	Υψηλά
Σάκχαρα	μέχρι 5 γρ.	5 γρ. Μέχρι 12,5 γρ.	άνω 12,5 γρ.
Λίπη	μέχρι 3 γρ.	3 γρ. μέχρι 20 γρ.	άνω 20 γρ.
Κορεσμένα Λίπη	μέχρι 1,5 γρ.	1,5 γρ. μέχρι 5 γρ.	άνω 5 γρ.
Νάτριο	μέχρι 0,3 γρ.	0,3 γρ. μέχρι 1,5 γρ.	άνω 1,5 γρ.

UK Food Standards Agency. Front-of-pack Traffic light signpost labelling. Technical Guidance, Issue 2, November 2007. 

 

 

Όλες οι τιμές αναφέρονται σε 100 γραμμάρια του προϊόντος

 

Τυρί

Προϊόν	Τιμή Συσκευασίας σε Ευρώ	Συσκευασία σε γρ.	Θερμίδες	Λιπαρά	Κορεσμένα λιπαρά	Ζάχαρη	Αλάτι	Ευρώ (100γρ.)
Philadelphia	1,95	200	250	23,5	14	0	1	0,98
Philadelphia Light	1,95	200	163	12	7,9	0	0,7	0,98
La vache quit rit	2,78	280	239	19			0,2	0,99
La vache quit rit light	1,43	280	143	7			0,4	0,99

 

Μαργαρίνη

Προϊόν	Τιμή Συσκευασίας σε Ευρώ	Συσκευασία σε γρ.	Θερμίδες	Λιπαρά	Κορεσμένα λιπαρά	Ζάχαρη	Αλάτι	Ευρώ (100γρ.)
Altis Soft	1,60	250	630	70	20	0	0.1	0,64
Altis Soft Light	1,64	250	363	39	11,4	0	0,1	0,66

 

Γιαούρτι 

Προϊόν	Τιμή Συσκευασίας σε Ευρώ	Συσκευασία σε γρ.	Θερμίδες	Λιπαρά	Κορεσμένα λιπαρά	Ζάχαρη	Αλάτι	Ευρώ (100γρ.)
Αγελαδίτσα 2 + 1	1,48	600	80	4	2,8	0	0	0,25
Αγελαδίτσα 2% 2 + 1	1,83	600	66	2	1,4	0	0	0,31
Αγελαδίτσα 0% 2 + 1	1,83	600	50	0	0	0	0	0,31

 Κράκερς

Προϊόν	Τιμή Συσκευασίας σε Ευρώ	Συσκευασία σε γρ.	Θερμίδες	Λιπαρά	Κορεσμένα λιπαρά	Ζάχαρη	Αλάτι	Ευρώ (100γρ.)
Παπαδοπούλου Cream Crackers	1,07	140	443	13,5	5,8	4	2	0,76
Παπαδοπούλου Cream Crackers Ω3Ω6	1,07	140	431	13,5	3,9	5	0,7	0,76

 

 Πατατάκια

 

Προϊόν	Τιμή Συσκευασίας σε Ευρώ	Συσκευασία σε γρ.	Θερμίδες	Λιπαρά	Κορεσμένα λιπαρά	Ζάχαρη	Αλάτι	Ευρώ (100γρ.)
Lays Κλασσική Salt	0,66	70	530	35	4,5	0,6	0,6	0,94
Lays Σπιτικά «Τηγανισμένα σε 100% Ελαιόλαδο»	0,78	60	500	31,0	4,5	0,5	1,3	1,30

 

 Μαγιονέζα

 

Προϊόν	Τιμή Συσκευασίας σε Ευρώ	Συσκευασία σε γρ.	Θερμίδες	Λιπαρά	Κορεσμένα λιπαρά	Ζάχαρη	Αλάτι	Ευρώ (100γρ.)
Hellmann’s - real mayοnnaise	500	2,35	710	77,5	13,6		0,6	0,47
Hellmann’s - Light	400	2,55	271	26,7	2,6	2,2	0,7	0,64
Hellmann’s - Extra Light	400	2,54	73	2,9	0,3	4,8	1,1	0,64
Hellmann’s - Cholesterol free	250	1,68	334	54	2	3,0	0,2	0,67

 

 Μπισκότα

 

Προϊόν	Τιμή Συσκευασίας σε Ευρώ	Συσκευασία σε γρ.	Θερμίδες	Λιπαρά	Κορεσμένα λιπαρά	Ζάχαρη	Αλάτι	Ευρώ (100γρ.)
Παπαδοπούλου Digestive	1,37	250	490	23	10,6	20	1	0,55
Παπαδοπούλου Digestive 30% ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΛΙΠΑΡΑ	1,32	250	456	16	6,8	20,5	1	0,53
Παπαδοπούλου Digestive Χωρίς Ζάχαρη	1,69	250	439	20	10,6	0,5	0,6	0,68

 

 

 

Θερμίδες

 

Όλα τα προϊόντα «light» που κοιτάξαμε είχαν λιγότερες θερμίδες από τα «κανονικά»: από το ελάχιστο μέχρι και 90% λιγότερες θερμίδες για την μαγιονέζα Hellmann’s. Οι καταναλωτές πρέπει να προσέχουν τι αναφέρουν οι ετικέτες. Τα πιο «υγιεινά προϊόντα» μπορεί και να μην είναι και τόσο «light». 

 

Τον Φεβρουάριο 2009 αναφέραμε σε έρευνα μας σε αυτό το blog, ότι ενώ τα «δημητριακά» Special K και Fitness διαφημίζονται ως «διαιτητικά», δεν διαφέρουν σε θερμίδες από τα άλλα «δημητριακά». Μάλιστα τα Special K Bliss ήταν ένα από τα «δημητριακά» με τις περισσότερες θερμίδες. Έτσι η διαφήμιση της Kelloggs ότι «τα Special K Bliss Strawberry & Chocolate είναι το απολαυστικό πρωινό δημητριακών που σε βοηθάει να διατηρείς την φόρμα σου» διαφέρει κατά πολύ από την πραγματικότητα. Τα «δημητριακά» με τις χαμηλότερες θερμίδες που αναλύσαμε, ήταν τα κανονικά «δημητριακά», Breakfast Bar της Spar και τα All Bran Plus της Kelloggs.

 

 

Σάκχαρα

 

Δεν διαφέρουν τα προϊόντα «light» από τα «κανονικά» σε θέμα σακχάρων. 

 

 

Λίπη

 

Όλα τα προϊόντα «light» που κοιτάξαμε είχαν λιγότερα λιπαρά, από το ελάχιστο μέχρι και 100% λιγότερο για τα γιαούρτια «0%». Όπως και με τις θερμίδες οι καταναλωτές πρέπει να προσέχουν τι αναφέρουν οι ετικέτες. Και πάλι τα πιο «υγιεινά προϊόντα» μπορεί και να μην είναι και τόσο «light». 

 

 

Κορεσμένα Λίπη

 

Ενώ όλα τα προϊόντα «light» που κοιτάξαμε είχαν λιγότερα κορεσμένα λίπη, πολλά από αυτά ήταν σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα. Π.χ. ενώ η μαργαρίνη Altis Soft Light περιέχει 43% λιγότερα κορεσμένα λίπη, η περιεκτικότητά της στο 11,4% είναι υψηλή. 

 

 

Αλάτι

 

Ενώ μερικά προϊόντα «light» είχαν λιγότερο αλάτι από τα «κανονικά», σαν την μαγιονέζα Hellmann’s, άλλα, σαν τα τυράκια La vache quit rit, περιείχαν το διπλάσιο ποσοστό αλατιού. 

 

 

Τιμές

 

Κανένα από τα προϊόντα «light» δεν ήταν πιο φθηνό από το «κανονικό». Μερικά είχαν την ίδια τιμή. Η μεγαλύτερη διαφορά ήταν στην μαγιονέζα Hellmann’s, όπου η «cholesterol free» ήταν 43% πιο ακριβή. 

 

 

Δεν μπορούμε εύκολα να βγάλουμε συμπέρασμα για αν τα προϊόντα «light» είναι καλύτερα για την υγεία μας. Πολλά από αυτά περιέχουν πολλά λίπη, κορεσμένα λίπη, ζάχαρη και αλάτι. Καταναλώνοντας τα «πιο υγιεινά» προϊόντα μιας εταιρίας μπορεί να βελτιώνουμε την διατροφή σχετικά με την κατανάλωση των «κανονικών» και πολλές φορές και ανθυγιεινών προϊόντων, αλλά έτσι κινδυνεύουμε να μην έχουμε μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή. Προτιμότερο είναι να αποφεύγουμε όσο μπορούμε τα επεξεργασμένα προϊόντα και να καταναλώνουμε περισσότερα λαχανικά, όσπρια και φρούτα. Μια τέτοια διατροφή θα ήταν πιο υγιεινή και πολύ πιο φθηνή. 

 

 

 

 

Δεν είναι εύκολο για τους καταναλωτές να κάνουν «πράσινες επιλογές».

 

Γίνεται δύσκολο να είστε ένας οικολογικά συνειδητοποιημένος καταναλωτής με τις  περιβαλλοντικές ετικέτες που βρίσκονται σε τόσα προϊόντα. Σε αυτό το blog σας παρέχουμε ένα σύντομο και περιληπτικό οδηγό στο κομφούζιο που επικρατεί με την οικολογική σήμανση. 

 

Με την κλιματική αλλαγή που όλο και περισσότερο απειλεί τον τρόπο ζωή μας, η μέριμνα για το περιβάλλον έχει μπει για τα καλά στην συνείδησή μας. Σαν καταναλωτές προσπαθούμε και εμείς να συνεισφέρουμε με μια πιο οικολογική συνειδητοποιημένη συμπεριφορά όταν ψωνίζουμε. Τα «οικοσήματα» που βρίσκουμε σε πάρα πολλά προϊόντα κανονικά θα έπρεπε να μας βοηθήσουν. Αλλά τα σήματα είναι πολλά και οι οικολογικές υποσχέσεις πολλές φορές είναι παραπλανητικές (βλέπε το  προηγούμενο posting στο blog μας για «greenwashing»). 

Πολλοί καταναλωτές άρχισαν να ενδιαφέρονται για τις ετικέτες (π.χ. αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών σημειώνουν ότι 30% των καταναλωτών επιζητεί την ετικέτα ενεργειακής σήμανσης όταν πάει να αγοράσει οικιακή συσκευή). 

 

Εταιρίες πολλών προϊόντων από αυτοκίνητα μέχρι σκόνες πλυντηρίων τώρα ισχυρίζονται ότι είναι φιλικά προς το περιβάλλον. Αλλά πώς να ξέρει ο καταναλωτής αν αυτές οι αξιώσεις είναι αληθινές; Δυστυχώς δεν υπάρχουν εγγυήσεις. Ο οδηγός στις παρακάτω ετικέτες μπορεί να βοηθήσει. 

 

 

Ανακύκλωση

 

   Δύο είναι τα πιο κοινά σύμβολα που χρησιμοποιούνται για να δείξουν ότι οι συσκευασίες προέρχονται από ανακυκλώσιμα υλικά. Αυτά είναι τα τρία βέλη βασισμένα στην  κορδέλα του Μόμπιους και η πράσινη βούλα με τα δυο βέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

 

 

Τρόφιμα

 

Δεν υπάρχουν αναπτυγμένα και κοινά αποδεκτά σήματα για οικολογικά τρόφιμα. Υπάρχουν σήματα για προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας και για προϊόντα fairtrade (φιλοσοφία του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου). Για την αλιεία υπάρχει ένα πιστοποιητικό αλιείας υπό προστασία από το Marine Stewardship Council που όμως σπάνια θα το ανταμώσετε στην Ελλάδα. Το πιστοποιητικό δίδεται για τις οικολογικές αρετές της αλιείας ξεκινώντας από την αξιολόγηση κριτηρίων, όπως:

• Το συνολικό πληθυσμό ψαριών σε κατάσταση να αλιευθούν.
• Τις επιπτώσεις της αλιείας στο θαλάσσιο οικοσύστημα.
• Τα συστήματα διαχείρισης των ιχθυοπωλείων.

 

Ενέργεια

 

 Οι περισσότερες οικολογικές σημάνσεις είναι προαιρετικές. Αλλά η Ευρωπαϊκή Σήμανση Ενεργειακής Απόδοσης είναι υποχρεωτική για νέα ψυγεία, καταψύκτες, πλυντήρια, στεγνωτήρια, ηλεκτρικούς φούρνους και λαμπτήρες. Τα προϊόντα κατατάσσονται σε μία κλίμακα από G μέχρι Α, Α+ και Α++. Όσο ψηλότερη η βαθμολόγηση της οικιακής συσκευής, τόσο λιγότερο ηλεκτρικό καταναλώνει. Σε κάποια ηλεκτρικά προϊόντα όπως τηλεοράσεις ή ηχοσυστήματα δεν είναι υποχρεωτική η σήμανση, και βέβαια είναι παντού απούσα. 

 

Η Ευρωπαϊκή Σήμανση Ενεργειακής Απόδοσης, έχει και άλλες πληροφορίες όπως η ένταση θορύβου σε decibel (που όμως δεν είναι υποχρεωτικές). 

 

 

Ξυλεία

 

Υπάρχουν διάφορες σημάνσεις για υπεύθυνη ξυλεία, αλλά δεν είναι διαδεδομένες, ειδικά στην Ελλάδα. Δύο είναι τα κύρια σήματα: το σήμα του Forest Stewardship Council (FSC), και το σήμα του Programme for the Endorsement of Forest Certification schemes (PEFC). Οι περισσότερες μη κυβερνητικές οργανώσεις υποστηρίζουν το Forest Stewardship Council και επικρίνουν το Programme for the Endorsement of Forest Certification, ότι δεν έχει αρκετά αυστηρούς κανόνες. Και οι δύο οργανώσεις προστατεύουν τα δάση και τους ιθαγενείς πληθυσμούς που μπορεί να κινδυνεύουν από την αλόγιστη ξυλεία. 

 

 

Ecolabels

 

Η Οικολογική Σήμανση είναι μια εθελοντική μέθοδος που θεσπίσθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωσή, για την πιστοποίηση και σήμανση περιβαλλοντικών επιδόσεων. Το Οικολογικό Σήμα ή “ecolabel” είναι ένα σήμα που πιστοποιεί την συνολική περιβαλλοντική υπεροχή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων ή υπηρεσιών. Δηλαδή το Οικολογικό Σήμα σημαίνει πρακτικά ότι το συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία είναι προτιμητέο και υπερέχει σε ότι αφορά τις επιδράσεις που προκαλούνται στο περιβάλλον, από την παραγωγή ή την χρήση του. 

Το Ecolabel της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι το λουλούδι με αστεράκια. Το Ευρωπαϊκό ecolabel μπορεί αν απονεμηθεί σε 26 διαφορετικά είδει προϊόντων από καθαριστικά μέχρι και μπογιές. Δίνετε ακόμη και σε κάμπινγκ ή άλλα τουριστικά καταλύματα. 

Η γνώση του ecolabel στο κοινό είναι πολύ περιορισμένη. Έρευνα της ΕΚΠΟΙΖΩ, έδειξε πως μόλις το 1% των καταναλωτών γνωρίζει το συγκεκριμένο ecolabel. 

Υπάρχουν και άλλα λιγότερο γνωστά ecolabels, όπως ο σκανδιναβικός κύκνος ή ο γερμανικός άγγελος.  

 

   

Όλα αυτά τα σήματα έχουν προσελκύσει καταναλωτές που ενδιαφέρονται να συνεισφέρουν στην μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος μέσω των αγοραστικών επιλογών τους. Από την άλλη πλευρά όμως, το πλήθος τους, και το αβέβαιο κυρός τους, έχουν δημιουργήσει σύγχυση και σκεπτικισμό σε ένα μέρος των καταναλωτών. 

Ευχόμαστε η σύντομη περίληψη των κυριοτέρων οικολογικών σημάτων που παρουσιάσαμε να σας έχουν βοηθήσει στις δικές σας (πιο οικολογικά συνειδητοποιημένες) αγορές.