Δεν είναι εύκολο για τους καταναλωτές να κάνουν «πράσινες επιλογές».
Γίνεται δύσκολο να είστε ένας οικολογικά συνειδητοποιημένος καταναλωτής με τις περιβαλλοντικές ετικέτες που βρίσκονται σε τόσα προϊόντα. Σε αυτό το blog σας παρέχουμε ένα σύντομο και περιληπτικό οδηγό στο κομφούζιο που επικρατεί με την οικολογική σήμανση.
Με την κλιματική αλλαγή που όλο και περισσότερο απειλεί τον τρόπο ζωή μας, η μέριμνα για το περιβάλλον έχει μπει για τα καλά στην συνείδησή μας. Σαν καταναλωτές προσπαθούμε και εμείς να συνεισφέρουμε με μια πιο οικολογική συνειδητοποιημένη συμπεριφορά όταν ψωνίζουμε. Τα «οικοσήματα» που βρίσκουμε σε πάρα πολλά προϊόντα κανονικά θα έπρεπε να μας βοηθήσουν. Αλλά τα σήματα είναι πολλά και οι οικολογικές υποσχέσεις πολλές φορές είναι παραπλανητικές (βλέπε το προηγούμενο posting στο blog μας για «greenwashing»).
Πολλοί καταναλωτές άρχισαν να ενδιαφέρονται για τις ετικέτες (π.χ. αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών σημειώνουν ότι 30% των καταναλωτών επιζητεί την ετικέτα ενεργειακής σήμανσης όταν πάει να αγοράσει οικιακή συσκευή).
Εταιρίες πολλών προϊόντων από αυτοκίνητα μέχρι σκόνες πλυντηρίων τώρα ισχυρίζονται ότι είναι φιλικά προς το περιβάλλον. Αλλά πώς να ξέρει ο καταναλωτής αν αυτές οι αξιώσεις είναι αληθινές; Δυστυχώς δεν υπάρχουν εγγυήσεις. Ο οδηγός στις παρακάτω ετικέτες μπορεί να βοηθήσει.
Ανακύκλωση
Δύο είναι τα πιο κοινά σύμβολα που χρησιμοποιούνται για να δείξουν ότι οι συσκευασίες προέρχονται από ανακυκλώσιμα υλικά. Αυτά είναι τα τρία βέλη βασισμένα στην κορδέλα του Μόμπιους και η πράσινη βούλα με τα δυο βέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τρόφιμα
Δεν υπάρχουν αναπτυγμένα και κοινά αποδεκτά σήματα για οικολογικά τρόφιμα. Υπάρχουν σήματα για προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας και για προϊόντα fairtrade (φιλοσοφία του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου). Για την αλιεία υπάρχει ένα πιστοποιητικό αλιείας υπό προστασία από το Marine Stewardship Council που όμως σπάνια θα το ανταμώσετε στην Ελλάδα. Το πιστοποιητικό δίδεται για τις οικολογικές αρετές της αλιείας ξεκινώντας από την αξιολόγηση κριτηρίων, όπως:
- Το συνολικό πληθυσμό ψαριών σε κατάσταση να αλιευθούν.
- Τις επιπτώσεις της αλιείας στο θαλάσσιο οικοσύστημα.
- Τα συστήματα διαχείρισης των ιχθυοπωλείων.
Ενέργεια
Οι περισσότερες οικολογικές σημάνσεις είναι προαιρετικές. Αλλά η Ευρωπαϊκή Σήμανση Ενεργειακής Απόδοσης είναι υποχρεωτική για νέα ψυγεία, καταψύκτες, πλυντήρια, στεγνωτήρια, ηλεκτρικούς φούρνους και λαμπτήρες. Τα προϊόντα κατατάσσονται σε μία κλίμακα από G μέχρι Α, Α+ και Α++. Όσο ψηλότερη η βαθμολόγηση της οικιακής συσκευής, τόσο λιγότερο ηλεκτρικό καταναλώνει. Σε κάποια ηλεκτρικά προϊόντα όπως τηλεοράσεις ή ηχοσυστήματα δεν είναι υποχρεωτική η σήμανση, και βέβαια είναι παντού απούσα.
Η Ευρωπαϊκή Σήμανση Ενεργειακής Απόδοσης, έχει και άλλες πληροφορίες όπως η ένταση θορύβου σε decibel (που όμως δεν είναι υποχρεωτικές).
Ξυλεία
Υπάρχουν διάφορες σημάνσεις για υπεύθυνη ξυλεία, αλλά δεν είναι διαδεδομένες, ειδικά στην Ελλάδα. Δύο είναι τα κύρια σήματα: το σήμα του Forest Stewardship Council (FSC), και το σήμα του Programme for the Endorsement of Forest Certification schemes (PEFC). Οι περισσότερες μη κυβερνητικές οργανώσεις υποστηρίζουν το Forest Stewardship Council και επικρίνουν το Programme for the Endorsement of Forest Certification, ότι δεν έχει αρκετά αυστηρούς κανόνες. Και οι δύο οργανώσεις προστατεύουν τα δάση και τους ιθαγενείς πληθυσμούς που μπορεί να κινδυνεύουν από την αλόγιστη ξυλεία.
Ecolabels
Η Οικολογική Σήμανση είναι μια εθελοντική μέθοδος που θεσπίσθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωσή, για την πιστοποίηση και σήμανση περιβαλλοντικών επιδόσεων. Το Οικολογικό Σήμα ή “ecolabel” είναι ένα σήμα που πιστοποιεί την συνολική περιβαλλοντική υπεροχή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων ή υπηρεσιών. Δηλαδή το Οικολογικό Σήμα σημαίνει πρακτικά ότι το συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία είναι προτιμητέο και υπερέχει σε ότι αφορά τις επιδράσεις που προκαλούνται στο περιβάλλον, από την παραγωγή ή την χρήση του.
Το Ecolabel της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι το λουλούδι με αστεράκια. Το Ευρωπαϊκό ecolabel μπορεί αν απονεμηθεί σε 26 διαφορετικά είδει προϊόντων από καθαριστικά μέχρι και μπογιές. Δίνετε ακόμη και σε κάμπινγκ ή άλλα τουριστικά καταλύματα.
Η γνώση του ecolabel στο κοινό είναι πολύ περιορισμένη. Έρευνα της ΕΚΠΟΙΖΩ, έδειξε πως μόλις το 1% των καταναλωτών γνωρίζει το συγκεκριμένο ecolabel.
Υπάρχουν και άλλα λιγότερο γνωστά ecolabels, όπως ο σκανδιναβικός κύκνος ή ο γερμανικός άγγελος.
Όλα αυτά τα σήματα έχουν προσελκύσει καταναλωτές που ενδιαφέρονται να συνεισφέρουν στην μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος μέσω των αγοραστικών επιλογών τους. Από την άλλη πλευρά όμως, το πλήθος τους, και το αβέβαιο κυρός τους, έχουν δημιουργήσει σύγχυση και σκεπτικισμό σε ένα μέρος των καταναλωτών.
Ευχόμαστε η σύντομη περίληψη των κυριοτέρων οικολογικών σημάτων που παρουσιάσαμε να σας έχουν βοηθήσει στις δικές σας (πιο οικολογικά συνειδητοποιημένες) αγορές.
