ekpizo.gr/blog

Συνεχίζει η μεγάλη απήχηση που έχουν οι πρωτοβουλίες και ενέργειες της ΕΚΠΟΙΖΩ εναντίων απαράδεκτων μέτρων που έχουν πάρει πρόσφατα οι τράπεζες, και συγκεκριμένα η Εθνική Τράπεζα. 

 Τις 13 Νοεμβρίου έπεσαν οι ιστοσελίδες και το blog της ΕΚΠΟΙΖΩ λόγο των πολλών επισκέψεων που δέχτηκαν (πλέον έχει αυξηθεί το bandwidth, για να μην ξανασυμβεί). Ζητάμε συγνώμη σε όσους από εσάς προσπαθήσατε να μπείτε την Πέμπτη στις ιστοσελίδες μας ή στο blog και δεν τα καταφέρατε.  

 Έχει στηθεί και ένα group στο facebook: Δυναμική απάντηση των καταναλωτών στις προκλήσεις της Εθνικής Τράπεζας. Εάν είστε μέλη του facebook γίνετε και μέλη του group μας! 

Διαμαρτυρηθείτε όλοι για τις παράνομες και καταχρηστικές πρακτικές της Εθνικής Τράπεζας, χρησιμοποιώντας το υπόδειγμα διαμαρτυρίας, που θα βρείτε στην ιστοσελίδα της ΕΚΠΟΙΖΩ,  προκειμένου να εκφράσετε τη αντίδρασή σας για την τελευταία προκλητική επιστολή της Εθνικής Τράπεζας με την οποία παράνομα και μονομερώς επιχειρεί την επιβολή καταχρηστικών όρων στις συμβάσεις πιστωτικών καρτών 

Πολλά μέσα μαζικής ενημέρωσης συνεχίζουν να αναφέρονται στις ενέργειες που κάνει η ΕΚΠΟΙΖΩ και το καταναλωτικό κίνημα εναντίον των παράνομων και αντικοινωνικών μέτρων των τραπεζών στην Ελλάδα. Ενδεικτικά παραθέτουμε ένα άρθρο της Καθημερινής με συνέντευξη στη αντιπρόεδρο της ΕΚΠΟΙΖΩ Παναγιώτα Καλαποθαράκου.   

Απόγνωση από δάνεια και ακρίβεια

Του Σπύρου Καραλή

Η είδηση κρύβει τη σημειολογία της. Το site της καταναλωτικής οργάνωσης ΕΚΠΟΙΖΩ κατέρρευσε προχθές λόγω του πρωτοφανούς όγκου των επισκέψεων που δέχτηκε μέσα σε μία ημέρα από εκατοντάδες πολίτες με ποικίλα προβλήματα και καταγγελίες που αφορούν κυρίως τις τραπεζικές συναλλαγές, την αποπληρωμή δανείων και την ακρίβεια. «Είναι σημείο των καιρών, ενδεικτικό των οικονομικών πιέσεων και της απόγνωσης στην οποία έχουν περιέλθει χιλιάδες Έλληνες» λέει στην «Κ» η αντιπρόεδρος της οργάνωσης κ. Παναγιώτα Καλαποθαράκου.

«Ο κόσμος συνθλίβεται υπό το βάρος των οικονομικών αδιεξόδων. Ειδικότερα με τα χρέη προς τις τράπεζες βιώνουμε ακραίες περιπτώσεις, πολίτες σε κατάσταση απελπισίας που στρέφονται σε εμάς ζητώντας βοήθεια διότι δεν έχουν πού αλλού να ζητήσουν συμπαράσταση. Πλήρως αφημένοι από την κεντρική διοίκηση και τους μηχανισμούς της που υποτίθεται ότι προστατεύουν τον πολίτη και πλήρως εκτεθειμένοι στην αναλγησία των κερδοσκόπων. Οι τράπεζες έχουν γίνει ο εφιάλτης των νοικοκυριών».

Κατάλογος παραπόνων

Οι πολίτες διαμαρτύρονται και εξοργίζονται για απαράδεκτα υψηλά και αθέμιτα επιτόκια δανεισμού, αδικαιολόγητες χρεώσεις και αδιαφάνεια (έξοδα φακέλου, ποινή προεξόφλησης, προμήθειες, έξοδα ανάληψης μετρητών κ.λπ.), ελλιπή ενημέρωση, μη πρόσβαση στις συμβάσεις δανείων πριν από την υπογραφή της σύμβασης, καταγγελία συμβάσεων μικρής υπερημερίας, ανάθεση είσπραξης σε εισπρακτικές εταιρείες, καταχρηστικούς όρους στις συμβάσεις πιστωτικών καρτών, στεγαστικών δανείων, καταθετικών λογαριασμών κ.ά., και ο κατάλογος μοιάζει να μην τελειώνει. Αυτές οι καταγγελίες καταλαμβάνουν σχεδόν το 1/3 του συνόλου που δέχεται η ΕΚΠΟΙΖΩ. Η οργάνωση αποδίδει το πλήθος των παραπόνων στο ανεπαρκές νομοθετικό πλαίσιο το οποίο αποσπασματικά ρυθμίζει κάποια προβλήματα και στη μη εφαρμογή της νομοθεσίας, που προκαλεί σημαντικό έλλειμμα εποπτείας των τραπεζών.

«Καθημερινά ερχόμαστε σε επαφή με τα προβλήματα των πολιτών που είναι και πολλά και μεγάλα, σε τέτοιο βαθμό ώστε φορές νιώθω να χάνουμε τον λογαριασμό, ειδικά στις περιπτώσεις εκείνες που δεν έχουμε την παραμικρή δυνατότητα παρέμβασης και αδυνατούμε να βοηθήσουμε. Διανύουμε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για αυτό που λέγεται κοινωνική συνοχή. Σαν ΕΚΠΟΙΖΩ θεωρούμε ότι κυβέρνηση, υπουργείο Ανάπτυξης, Ελληνική Ένωση Τραπεζών, επιχειρήσεις, Ενώσεις Καταναλωτών και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα πρέπει να επεξεργασθούν από κοινού τρόπους επίλυσης των προβλημάτων και διεξόδου από την ύφεση. Επισημαίνουμε ότι η κατάσταση πρέπει να αντιμετωπισθεί άμεσα διότι τείνει να λάβει διαστάσεις κοινωνικής καθίζησης. Δεν πάει άλλο και θα πρέπει να γίνει αντιληπτό από τους αρμοδίους, ειδάλλως θα έχουμε εκρήξεις» λέει η κ. Καλαποθαράκου υπενθυμίζοντας παράλληλα την επέλαση της νέας ακριβείας σε σειρά προϊόντων και υπηρεσιών που επιδεινώνει την ήδη προβληματική οικονομική κατάσταση του μέσου Έλληνα «Μόνο μέσα στο 2008 έχουν σημειωθεί αυξήσεις στα διόδια κατά 60% (για δρόμους που θα γίνουν στο μέλλον), στα εισιτήρια αστικών συγκοινωνιών κατά 60%, στο ρεύμα κατά 17% με αναμενόμενη από το 2009 νέα αύξηση πλέον του 5% και ίσως και ρήτρα ρυπάνσεως, στα τέλη κυκλοφορίας 20%. Σε αυτά να προσθέσουμε το τέλος εγγραφής στο κτηματολόγιο, καθώς επίσης την κερδοσκοπία των πετρελαϊκών εταιρειών».

Και καθώς οι Έλληνες σπεύδουν πιο μαζικά από ποτέ στις καταναλωτικές οργανώσεις αναζητώντας λύσεις στα οικονομικά τους προβλήματα, η τελευταία έκθεση του ΙΟΒΕ προλέγει μόνον απαισιόδοξα μηνύματα. Στην έκθεση, μεταξύ άλλων, καταγράφεται μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος για αγορές ρούχων και υποδημάτων με την πτώση να κινείται στο 15% - 20%, μείωση επίσης κατά 3,4% στα είδη σούπερ μάρκετ με τάση η κατανάλωση να περιορίζεται στα πλέον βασικά αγαθά, αύξηση σε αγορές προϊόντων τα οποία προσφέρονται σε χαμηλότερες τιμές έως και 40% και αγοραστική στροφή σε αμφίβολης ποιότητας, φθηνών, ασιατικών προϊόντων.

Έρχονται χειρότερα

Παράλληλα, ο πληθωρισμός τρέχει με ρυθμό 4,5% ανισομερώς με την καθαρή αύξηση σε μισθούς και συντάξεις που υπολογίζεται κάτω του 2%. «Η κρίση μάς κυκλώνει από παντού και, μάλλον, έπονται χειρότερα. Ήδη, οι ελληνικές οικογένειες χρωστούν πάνω από 110 δισ. ευρώ στις τράπεζες και το διεθνές οικονομικό μοντέλο της τελευταίας 20ετίας φαίνεται να καταρρέει. Δυστυχώς για τις κοινωνικές ομάδες που πλήττονται περισσότερο δεν θα υπάρχει καμία επιλογή, παρά μόνον εάν κυβέρνηση, επιχειρήσεις και τράπεζες επιδείξουν το κοινωνικό τους πρόσωπο…» καταλήγει η κ. Καλαποθαράκου.

Δικαστικές αποφάσεις που εκδόθηκαν από το Ειρηνοδικείο Αθηνών επί ατομικών αγωγών (οι τελευταίες με αριθμό 863/2008,  1540/2008 και  1642/2008) - στηριζόμενες στις αμετάκλητες αποφάσεις που είχαν εκδοθεί  επί συλλογικών αγωγών της ΕΚΠΟΙΖΩ -  υποχρεώνουν τις τράπεζες να επιστρέψουν στους δανειολήπτες που είχαν λάβει στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο μέχρι και τις αρχές του 2003 σημαντικότατα χρηματικά ποσά. Σε βάρος των δανειοληπτών αυτών οι τράπεζες διέπραξαν  μία μεγάλη αδικία.  Κάνοντας χρήση του καταχρηστικού όρου για τον τρόπο διακύμανσης του κυμαινόμενου επιτοκίου οι τράπεζες δεν απέδωσαν στους καταναλωτές τη μείωση του επιτοκίου που δικαιούνταν. 

Ο μονομερής προσδιορισμός του κυμαινόμενου επιτοκίου από τις τράπεζες έχει κριθεί με αμετάκλητες αποφάσεις δικαστηρίων που εκδόθηκαν επί συλλογικών αγωγών της ΕΚΠΟΙΖΩ (Άρειος Πάγο 1219/2001, Εφετείο Αθηνών 5253/2003) καταχρηστικός. Σύμφωνα με αυτές τις αποφάσεις οι τράπεζες θα έπρεπε να αναφέρουν στις συμβάσεις τους  συγκεκριμένα, εύλογα για τον καταναλωτή,  κριτήρια με βάση τα οποία θα διακυμαίνεται το επιτόκιο του δανείου.  Τέτοια κριτήρια είναι εκείνα που αντικατοπτρίζουν το κόστος του χρήματος για τις τράπεζες. Οι τελευταίες, όπως έχουν το δικαίωμα να αυξάνουν τα επιτόκιο όταν το κόστος του χρήματος γίνεται ακριβότερο, ομοίως οφείλουν  να μειώνουν τα επιτόκια όταν το κόστος του χρήματος γίνεται φθηνότερο για τις ίδιες. 

Την περίοδο 2001-2003 υπήρξε μία ραγδαία πτώση του κόστους του χρήματος για τις τράπεζες. Τα επιτόκια της  Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τα διατραπεζικά επιτόκια μειώθηκαν  την περίοδο αυτή κατά 2,75 εκατοστιαίες μονάδες. Ωστόσο,  οι τράπεζες δεν απέδιδαν το όφελος στους καταναλωτές, καθώς αυτές δεν μείωναν ή προέβαιναν σε μικρότερες μειώσεις των κυμαινόμενων επιτοκίων των στεγαστικών δανείων. Το αποτέλεσμα ήταν όσοι είχαν στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο την παραπάνω περίοδο (ιδίως 2001 και 2002) να πληρώσουν τα επόμενα χρόνια,  και  μάλιστα - όσοι δεν μετέτρεψαν τα δάνειά τους - να πληρώνουν ακόμη και σήμερα, περισσότερους τόκους από όσους θα όφειλαν να πληρώσουν. Οι αποφάσεις που εκδίδονται δέχονται την ακυρότητα του παραπάνω όρου συμπληρώνοντας τις δανειακές συμβάσεις και ορίζοντας ότι η διακύμανση του επιτοκίου θα έπρεπε να γίνεται με βάση τις μεταβολές του επιτοκίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. 

Επισυνάπτουμε τους παρακάτω πίνακες προκειμένου να διευκολυνθούν οι δανειολήπτες στην κατά προσέγγιση  εκτίμηση του αδικαιολογήτως καταβληθέντος ποσού που εισέπραξαν οι τράπεζες.

Ο παρακάτω πίνακας καταγράφει τη αδικαιολόγητη διαφορά σε ποσοστιαίες μονάδες του επιτοκίου που πλήρωνε δανειολήπτης που είχε στεγαστικό δάνειο (αρχές 2001) από το 2003.

Αναλογικά με το ποσόν του ανεξόφλητου κεφαλαίου κατά τα παραπάνω χρονικά σημεία, ο δανειολήπτης μπορεί να προσεγγίσει το ύψος της απαίτησής του. Τα παραπάνω ποσά μπορούν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τη διάρκεια του δανείου (έτσι λ.χ. η απαίτηση είναι ψηλότερη για τα διαρκείας 25 ετών και μικρότερη για τα 15ετίας). Μπορούν επίσης να διαφοροποιούνται ανάλογα και με το ακριβές χρονικό σημείο της εκταμίευσής του (λ.χ. αν το δάνειο ελήφθη αρχές ή τέλη του 2001). Εξάλλου, οι παραπάνω υπολογισμοί αφορούν την κατά προσέγγιση αξίωση των δανειοληπτών για το χρονικό διάστημα μέχρι τις αρχές του 2006. Τούτο για διευκόλυνση των καταναλωτών, καθώς πολλοί κατά το 2006 μετέτρεψαν τα δάνειά τους. Σε όσους δεν τροποποιήθηκαν οι όροι του δανείου τους,  η απαίτησή τους είναι σαφώς υψηλότερη. Μάλιστα, αρκετοί δανειολήπτες, για να μη χάσουν το ευεργέτημα της φοροαπαλλαγής των τόκων, εξακολουθούν να  παραμένουν παγιδευμένοι σε υψηλά επιτόκια. Όπως εξάλλου και όσοι είχαν επιδότηση του επιτοκίου τους. 

Με δεδομένο ότι οι παραπάνω αξιώσεις στηρίζονται σε αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί επί συλλογικών αγωγών ένωσης καταναλωτών, το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει τη δυνατότητα, με βάση και τον νόμο 3587/2007,  να επέμβει και να διευκολύνει το δικαίωμα αποζημίωσης των καταναλωτών, δίχως να υποχρεωθούν οι τελευταίοι να καταθέσουν νέες αγωγές. Άλλωστε, οι αρμόδιες εποπτικές αρχές έχουν σοβαρότατες ευθύνες, για το γεγονός ότι δεν ενεργοποιήθηκαν για να προστατευθούν οι δανειολήπτες όταν εκτυλισσόταν η παραπάνω αδικία. 

Μόνο άλλωστε αν τα πιστωτικά ιδρύματα υποχρεωθούν να αποκαθιστούν τις συνέπειες των καταχρηστικών και παρανόμων συμπεριφορών θα έχουν και ισχυρό κίνητρο να τις αποφεύγουν, και όχι όπως συμβαίνει σήμερα, να τις μετακυλίουν ή να τις υποκαθιστούν. 

Οι παραπάνω αποφάσεις έρχονται ως συνέπεια των αντίστοιχων επιτυχιών που είχε η ΕΚΠΟΙΖΩ με τις συλλογικές της αγωγές. Οι καταναλωτές που είχαν συνάψει τα στεγαστικά τους δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο μέχρι και τις αρχές του 2003 δικαιούνται την επιστροφή, ανάλογα και με το ύψος του δανείου τους, σημαντικών χρηματικών ποσών. Η ΕΚΠΟΙΖΩ καλεί τους καταναλωτές να ασκήσουν τα δικαιώματά τους και να απαιτήσουν από τις τράπεζες την επιστροφή των χρημάτων αυτών. Την προσπάθειά τους αυτή οφείλουν να στηρίξουν και οι αρμόδιες εποπτικές αρχές. 

Για περισσότερες πληροφορίες, καλέστε την ΕΚΠΟΙΖΩ: 210 330 4444