Λέμε ΟΧΙ στην ανωνυμία των “μεταλλαγμένων” τροφίμων με νέο πρόσωπο!

Ποια είναι αυτά;

Είναι τρόφιμα, φυτικής προέλευσης (προς το παρόν), που:

• παράγονται με τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές, οι οποίες αλλάζουν το DNA του ίδιου του φυτού, μεταφέροντας ή αφαιρώντας κάποια γονίδιά του,
• ανήκουν στην Κατηγορία 1[1]
• δεν θα ελέγχονται πριν ή κατά την διάρκεια κυκλοφορίας τους στην αγορά
• δεν θα γράφουν στην ετικέτα τους ότι είναι προϊόντα γενετικά τροποποιημένα!

Διαφέρουν από τα “παλιά” μεταλλαγμένα στο ότι δεν εισάγεται ξένο DNA από άλλα φυτά, ιούς, ή μικροοργανισμούς.

Γιατί αντιδρούμε;

Επειδή:

1. Αγνοείται το δικαίωμά μας ως καταναλωτών, που η ίδια η Ε. Επιτροπή θέσπισε, να ενημερωνόμαστε για τα συστατικά των τροφίμων.
2. Αγνοεί την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την υποχρεωτική αναγραφή στην ετικέτα , ότι αυτά τα τρόφιμα είναι προϊόν γενετικής τροποποίησης.
3. Αγνοεί την Αρχή της Προφύλαξης, σύμφωνα με την οποία αν υπάρχουν αμφιβολίες για την ασφάλεια ενός τρόφιμου, αυτό θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μη ασφαλές.
4. Είμαστε αντίθετοι στην κατάργηση νομοθεσίας και κανόνων που η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε, στο όνομα της ανταγωνιστικότητας, υποβαθμίζοντας έτσι την ευημερία μας και αγνοώντας ότι η οικονομία ανθίζει όταν υπάρχει γνώση, σωστή ενημέρωση και εμπιστοσύνη των καταναλωτών.
5. Αφαιρεί από τα κράτη μέλη το δικαίωμα απαγόρευσης της καλλιέργειας σε εθνικό έδαφος στην περίπτωση που βλάπτεται κάποιο τοπικό προϊόν ή και στοιχεία του οικοσυστήματος, αντιβαίνοντας έτσι στην Αρχή της Επικουρικότητας.
6. Προβλέπει την απελευθέρωσή των φυτών της Κατηγορίας 1 στο περιβάλλον χωρίς κανένα έλεγχο και με κίνδυνο την αλληλεπίδρασή τους με τα ήδη καλλιεργούμενα φυτά αλλά και τα άγρια και ενδημικά.
7. Επιτρέπει στις εταιρείες στο πλαίσιο της “εμπιστευτικότητας” να μην δημοσιοποιούν επιστημονικές πληροφορίες για την ανίχνευση και την ιχνηλασιμότητα.
8. Υπάρχουν για άλλη μια φορά, όπως με την πρώτη γενιά των ‘μεταλλαγμένων’, μεγαλεπήβολες εξαγγελίες, πως οι νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές θα μας βοηθήσουν στην παραγωγή επαρκούς ποσότητας  τροφίμων, στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και της μειωμένης ανταγωνιστικότητας των Ευρωπαίων αγροτών. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν αποδεδειγμένα περιβαλλοντικά ή κοινωνικά οφέλη από τα τρόφιμα  αυτά και το χάσμα ανάμεσα στις υποσχέσεις^[2] για τα Νέα Γενετικά Τροποποιημένα Τρόφιμα και στην πραγματική εικόνα της αγοράς το αποδεικνύει.
9. Οι αλλαγές στα συστατικά τροφίμων παραχθέντων με την τεχνική αυτή (CRISPR) που θεωρείται πολύ ακριβής, γρήγορη και φθηνή, δεν μπορούν πλήρως να αποκαλυφθούν με τις υπάρχουσες μεθόδους
10. Η Νέα Γονιδιωματική Τεχνική (CRISPR), είναι γνωστό ήδη από το 2017 ότι προκάλεσε εκατοντάδες ανεπιθύμητες μεταλλάξεις στα ποντίκια οποίες δεν μπορούσαν να προβλεφθούν μέσω των διαθέσιμων μεθόδων
11. Δεν προβλέπονται μακροχρόνιες τοξικολογικές μελέτες, στην Κατηγορία 1, απόλυτα αναγκαίες κατά τους ειδικούς επιστήμονες. Χωρίς αυτές, ο ισχυρισμός ότι η τεχνική CRISPR είναι ακριβής και προβλέψιμη, βασίζεται στην πίστη και όχι στην επιστήμη όπως δηλώνει ο Έλληνας γενετιστής Μιχάλης Αντωνίου

Τι ζητάμε από τους εκπροσώπους μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 17 Ιουνίου;

1. να καταψηφίσουν τον εν λόγω Κανονισμό στην επικείμενη ψηφοφορία στις 17/6 στο Ευρωκοινοβούλιο ή να αποδεχτούν τις προτεινόμενες τροποποιήσεις σχετικά με την επισήμανση, τις πατέντες, την ιχνηλασιμότητα και διάφορα άλλα κρίσιμα θέματα
2. να αποδείξουν έμπρακτα ότι:

• προστατεύουν τα συμφέροντα και την υγεία των Ευρωπαίων πολιτών που τους ψήφισαν,
• επιτελούν τον ρόλο τους ως θεματοφυλάκων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, του περιβάλλοντος, του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής, της ευημερίας μας
• ότι απαρνούνται την λεγόμενη “έξυπνη μεταρρύθμιση”, δηλαδή την βαθμιαία κατάργηση της υπάρχουσας νομοθεσίας μας, προς όφελος μιας αμφίβολης ανταγωνιστικότητας, αντίθετης με τα συμφέροντα των ευρωπαίων καταναλωτών
• ότι  προστατεύουν τα μοναδικά χαρακτηριστικά και την ποιότητα των τροφίμων μας, τα ΠΟΠ προϊόντα μας.

Σημειώσεις για τους συντάκτες

Πώς και γιατί πρόκυψε το θέμα;

Στις 17 Ιουνίου ψηφίζεται στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ο Κανονισμός για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές.

Σύμφωνα με αυτόν, διακρίνονται 2 κατηγορίες φυτών παραγόμενων με Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές

Κατηγορία 1

Φυτά που θεωρούνται ισοδύναμα με  τα φυτά που έχουν παραχθεί με παραδοσιακές μεθόδους βελτίωσης ή έχουν προκύψει με φυσική μετάλλαξη, και έχουν μέχρι 20 γενετικές τροποποιήσεις[3].Και ακριβώς για αυτό η Ε. Επιτροπή και πολλά κράτη μέλη υποστηρίζουν ότι είναι ασφαλή και επομένως δεν χρειάζεται να γράφουν στην ετικέτα τους ότι είναι προϊόντα γενετικά τροποποιημένα, όπως επιβάλλει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα “παλιά” μεταλλαγμένα

Και το σημαντικότερο: δεν χρειάζεται να δεν χρειάζεται να ελέγχονται πριν ή κατά την διάρκεια κυκλοφορίας τους στην αγορά!

Κατηγορία 2

Φυτά με πιο σύνθετες τροποποιήσεις που έχουν περισσότερες από 20 γενετικές τροποποιήσεις. Αυτά προβλέπεται να ελέγχονται και να επισημαίνονται ως γενετικά τροποποιημένα, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας.

• Σύμφωνα με τις δηλώσεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων, στόχοι του Κανονισμού αυτού είναι η ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαίων αγροτών
• Ο Κανονισμός θα αρχίσει να ισχύει 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Οι περισσότερες διατάξεις θα εφαρμοστούν μετά την παρέλευση μεταβατικής περιόδου 24 μηνών, παρέχοντας χρόνο για την έκδοση εκτελεστικών κανόνων. Το νέο πλαίσιο αναμένεται να εφαρμοστεί από τα μέσα του 2028
• Ήδη τον έχει εγκρίνει το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις αρχές Απριλίου 2026, ενώ η συζήτηση έχει ξεκινήσει σχεδόν 10 χρόνια πριν, με αρνητική ψήφο της Κροατίας,  Ουγγαρίας,  Αυστρίας,  Ρουμανίας, Σλοβενίας και της Σλοβακίας και αποχή του Βελγίου, της Βουλγαρίας και της Γερμανίας
• Το 2017, εκατοντάδες επιστήμονες δήλωσαν ενυπογράφως, ότι τα τρόφιμα που παράγονται μ’ αυτές τις Τεχνικές θα πρέπει να ρυθμίζονται με αυστηρή νομοθεσία
• Το 2021 οι Πράσινοι του Ε. Κοινοβουλίου ξεκίνησαν καμπάνια ενάντια στην πρόταση του Κανονισμού, στην οποία συμμετείχε και η ΕΚΠΟΙΖΩ
• Βασικές πληροφορίες για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές, και τις αρχές της ΕΚΠΟΙΖΩ για τις νέες τεχνολογίες