Βασικά δικαιώματα χρήστη σε διαδικτυακές πλατφόρμες

Ποια είναι τα δικαιώματά σας στο διαδίκτυο και τι μπορείτε να κάνετε αν μία πλατφόρμα ή μηχανή αναζήτησης παραβιάσει κάποιο δικαίωμά σας;

Μάθετε πώς επιπλέον σας προστατεύει  η  νέα νομοθεσία για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA).

Πώς μπορείτε να επικοινωνήσετε με διαδικτυακές πλατφόρμες και να καταγγείλετε παράνομο περιεχόμενο; 

• Οι διαδικτυακές πλατφόρμες πρέπει να προσφέρουν μία ξεκάθαρη δυνατότητα επικοινωνίας για να μπορείτε να επικοινωνήσετε εύκολα μαζί τους για οποιοδήποτε πρόβλημα ή παράπονο έχετε (Άρθρο 12)

• Αν εντοπίσετε παράνομο περιεχόμενο (όπως υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, προϊόντα παραποίησης/απομίμησης κ.λπ.), μπορείτε να ενημερώσετε τις πλατφόρμες απευθείας, χρησιμοποιώντας τη σχετική επιλογή καταγγελίας που διαθέτουν (Άρθρο 16)

• Σαφής αιτιολόγηση των αποφάσεων. Οι πλατφόρμες υποχρεούνται να εξηγούν ξεκάθαρα στους χρήστες τους λόγους για τους οποίους αφαιρούν περιεχόμενό τους ή περιορίζουν τον λογαριασμό τους (Άρθρο 17)

Τι μπορείτε να κάνετε εάν η πλατφόρμα δεν απαντήσει εγκαίρως ή εάν δεν συμφωνείτε με την απόφαση για το σχετικό περιεχόμενο;

• Δικαίωμα ένστασης. Eάν διαφωνείτε με την απόφαση μιας πλατφόρμας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το εσωτερικό σύστημα καταγγελιών της για να ζητήσετε επανεξέταση (Άρθρο 20)
• Επίλυση διαφορών - Διαιτησία. Εάν η εσωτερική επανεξέταση της πλατφόρμας δεν σας ικανοποιεί, μπορείτε να απευθυνθείτε σε όργανο επίλυσης διαφορών, για να μεσολαβήσει ή και να σας εκπροσωπήσει (Άρθρο 21)
• Εκπροσώπηση χρηστών. Μπορείτε να επιλέξετε μια οργάνωση ή έναν νομικό σύμβουλο για να σας βοηθήσει ή να σας εκπροσωπήσει κατά την άσκηση των δικαιωμάτων σας (Άρθρο 86)

Γιατί οι πλατφόρμες επιλέγουν να σας δείχνουν συγκεκριμένο περιεχόμενο;

• Διαφημιστική διαφάνεια. Οι πλατφόρμες πρέπει να αναφέρουν ξεκάθαρα πότε μία ανάρτηση είναι διαφημιζόμενη και να παρέχουν ουσιαστικές πληροφορίες σχετικά με το ποιος τη χρηματοδοτεί και γιατί βλέπετε τη συγκεκριμένη διαφήμιση. Οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες πρέπει επίσης να διατηρούν δημόσιες διαφημιστικές βιβλιοθήκες (Άρθρα 26 και 39).
• Διαφάνεια περιεχομένου. Οι πλατφόρμες πρέπει να εξηγούν με σαφήνεια πως λειτουργούν οι αλγόριθμοι τους και με ποια κριτήρια επιλέγουν να σας προτείνουν και πως επηρεάζουν αυτοί οι αλγόριθμοί το περιεχόμενο που θα καταναλώσετε. Οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες οφείλουν επίσης να σας δίνουν την επιλογή να απενεργοποιήσετε αυτόν τον αλγόριθμο, ώστε να μην παρακολουθούνται τα προσωπικά σας δεδομένα και το ιστορικό σας για τη δημιουργία του προφίλ σας (Άρθρα 27 και 38)

Τι μπορείτε να κάνετε εάν η πλατφόρμα δεν απαντήσει εγκαίρως ή εάν δεν συμφωνείτε με την απόφαση για το σχετικό περιεχόμενο;

• Καταγγελία στις αρχές. Εάν υποψιάζεστε ότι μια πλατφόρμα παραβιάζει τα δικαιώματά σας, μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία σε εθνικό συντονιστή ψηφιακών υπηρεσιών (Άρθρο 53). Στην χώρα μας, είναι η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (EETT).
• Δικαστική προσφυγή. Έχετε πάντα το δικαίωμα να προσφύγετε στα δικαστήρια βάσει του ενωσιακού ή του εθνικού δικαίου. Τα δικαστήρια αποτελούν την τελική αρχή για την επανεξέταση των αποφάσεων που λαμβάνονται από πλατφόρμες και αρχές.
• Δικαίωμα αποζημίωσης. Έχετε το δικαίωμα να προσφύγετε σε δικαστήριο και να ζητήσετε αποζημίωση από την πλατφόρμα,  εάν έχετε υποστεί οποιαδήποτε οικονομική ή άλλη ζημιά επειδή η πλατφόρμα παραβίασε τις υποχρεώσεις της που σχετίζονται με την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Άρθρο 54)

Αναφορά παραβάσεων των πλατφορμών

Οι αναφορές σας,  βοηθούν τις αρχές να ελέγχουν αν οι πλατφόρμες τηρούν τον νόμο και να παίρνουν τα κατάλληλα μέτρα όταν εντοπίζουν παραβάσεις.

• Οι καταγγελίες από εσωτερικούς πληροφοριοδότες (Whistleblowers) που γνωρίζουν πιθανές παραβάσεις μπορούν να αναφέρουν πληροφορίες εμπιστευτικά μέσω του ασφαλούς εργαλείου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τους πληροφοριοδότες δημοσίου συμφέροντος.

• Αναφορά παραβάσεων στις πλατφόρμες. Αν αντιμετωπίζετε σοβαρά ή επαναλαμβανόμενα προβλήματα με  μεγάλες πλατφόρμες (όπως Facebook, Google, TikTok κ.λπ.), μπορείτε να στείλετε email απευθείας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή: CNECT-DSA-COMPLAINTS@ec.europa.eu. Αν είναι εφικτό, συγκεντρώστε αποδεικτικά στοιχεία ξεχωριστά για κάθε πλατφόρμα.
• Μελέτες από Οργανώσεις Καταναλωτών & Πολιτών. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) που διεξάγουν εκθέσεις ή μελέτες για τις παραβάσεις των πλατφορμών στο διαδίκτυο, μπορούν να υποβάλουν τις μελέτες τους μέσω του ηλεκτρονικού εντύπου ΟΚΠ.

Το παραπάνω κείμενο βασίζεται στο άρθρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: Κείμενο Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 2026.