Ο σεβασμός στις αποφάσεις της Δικαιοσύνης είναι δεδομένος μόνο όταν ηττημένοι δεν είναι οι τράπεζες και τα funds

Ιδιαίτερη έκπληξη και βαθύ προβληματισμό προκαλούν τις τελευταίες εβδομάδες διαρροές από «νομικούς κύκλους» των εταιριών διαχείρισης αλλά και δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων και του Διοικητή της ΤτΕ σχετικά με δήθεν ασαφή ή κενά σημεία στην απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, σχετικά με τους τόκους που υπολογίζονται στο πλαίσιο αποφάσεων του νόμου Κατσέλη ή με τη μη αναδρομικότητα της απόφασης ή τις συνέπειες που παράγει για το σύνολο των δανειοληπτών.

Δυστυχώς, αποδεικνύεται ότι ο σεβασμός στις αποφάσεις της Δικαιοσύνης από τους αξιωματούχος της κυβέρνησης και της ΤτΕ είναι δεδομένος μόνο όταν ο ηττημένος δεν είναι οι τράπεζες ή τα funds. Εξάλλου, δεν έχουν περάσει παρά λίγες εβδομάδες που η Εθνική Τράπεζα επιχείρησε να διαστρεβλώσει την απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου που έκρινε ότι η τράπεζα παραπλάνησε εκατομμύρια καταναλωτές σχετικά με τις χρεώσεις ύψους 0,80 ευρώ στους καταθετικούς λογαριασμούς.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ, που παραστάθηκε με επιτυχία ως παρεμβαίνουσα στη δίκη του Αρείου Πάγου και οι βασικές της θέσεις έγιναν δεκτές από την Ολομέλεια, είναι υποχρεωμένη να διευκρινίσει, αποσαφηνίσει και επισημάνει τα εξής:

1. Η απόφαση της Ολομέλειας έκρινε με απόλυτη σαφήνεια ότι στο ερώτημα αν το επιτόκιο υπολογίζεται «από την έναρξη της ρύθμισης στο σύνολο του οριζόμενου κεφαλαίου οφειλής του δανειολήπτη και να υπολογίζονται οι τοκοχρεωλυτικές δόσεις απόσβεσης της συνολικής οφειλής εκ κεφαλαίου και τόκων για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης» ή «αυτοτελώς δι' εκάστη των μηνιαίων δόσεων κατά το μήνα εξόφλησής της» προσήκει η απάντηση ότι το επιτόκιο υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του κεφαλαίου της οφειλής. Επομένως, καμία αμφιβολία δεν προκύπτει ως προς το χρονικό διάστημα του συγκεκριμένου υπολογισμού, ο οποίος περιορίζεται στο χρόνο εξόφλησης της κάθε δόσης.
2. Βασική αιτιολογία της παραπάνω κρίσης αποτέλεσε η σκέψη ότι το δικαστήριο του Ν.3869/2010, στο πλαίσιο της ευχέρειάς του να διαπλάθει τις έννομες σχέσεις μεταξύ οφειλέτη και πιστωτών, απομακρύνεται από την τραπεζική πρακτική ως προς τον υπολογισμό των τόκων, προκειμένου να διασφαλιστούν τα συνταγματικά  κατοχυρωμένα δικαιώματα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την προστασία της κύριας κατοικίας. Για την Ολομέλεια, τυχόν υπολογισμός των τόκων στο κεφάλαιο  θα είχε ως συνέπεια υπέρμετρη αύξηση της δόσης και συνακόλουθα τη διασάλευση της προστασίας των παραπάνω δικαιωμάτων. Έτσι, οποιαδήποτε «λογοτεχνική» απόδοση της απόφασης της Ολομέλειας προς την κατεύθυνση του υπολογισμού μεν των τόκων στις δόσεις αλλά για το χρονικό διάστημα από την έναρξη της ρύθμισης δεν αντίκεται μόνο στο διατακτικό της απόφασης, αλλά ακυρώνει και τις παραπάνω κρίσιμες σκέψεις, οδηγώντας σε σενάρια επιστημονικής φαντασίας όπου πρωταγωνιστούν μηνιαίες δόσεις πολλών χιλιάδων ευρώ.
3. Η απόφαση της Ολομέλειας πράγματι δεν παράγει δεδικασμένο για όσους δε συμμετείχαν στη δίκη. Ωστόσο, ο Άρειος Πάγος ερμήνευσε το διατακτικό μίας απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων και οι κρίσεις του δεσμεύουν τα δικαστήρια ουσίας που θα κληθούν να ερμηνεύσουν διατακτικά με αντίστοιχες διατυπώσεις, έπειτα από σχετικές αιτήσεων των δανειοληπτών. Παρόμοιοι προβληματισμοί δεν είχαν εκφραστεί από τους κυβερνητικούς αξιωματούχους όταν η Ολομέλεια έκρινε στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας υπέρ των εταιριών διαχείρισης.
4.  Η Ολομέλεια ερμήνευσε το διατακτικό μίας απόφασης σχετικά με τον υπολογισμό των τόκων στη δικαστική ρύθμιση για την προστασία της κύριας κατοικίας. Ο υπολογισμός αυτός αφορά το σύνολο των δόσεων, δηλαδή τη ρύθμιση από τον πρώτο μήνα εφαρμογής της. Ως εκ τούτου, είναι προφανές ότι έχει και αναδρομική ισχύ – πώς θα μπορούσε άλλωστε να μην έχει – και, επομένως, τίθεται ζήτημα επιστροφής ή συμψηφισμού αχρεωστήτως καταβληθέντων τόκων.

Κατόπιν των παραπάνω, η ΕΚΠΟΙΖΩ καλεί τόσο την Κυβέρνηση όσο και την Τράπεζα της Ελλάδας να απέχουν από δηλώσεις που ενδέχεται να δημιουργήσουν εντυπώσεις που απομακρύνονται από το περιεχόμενο της απόφασης. Εκείνο το οποίο προέχει να διασφαλιστεί είναι η παροχή ενημέρωσης στους οφειλέτες από τις τράπεζες και τους services, σχετικά με τις καταβολές που έχουν πραγματοποιηθεί, ώστε να προσαρμοστούν οι μηνιαίες δόσεις στα νέα δεδομένα και να μπορούν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους. Αυτή είναι και η κατεύθυνση προς την οποία και μόνο οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να κινητοποιηθούν.